Vinyl staat weer vol in de belangstelling. Bijna ieder nieuw album wordt naast de cd of download ook op vinyl aangeboden. We bespreken dit keer de Project Expression III, compleet geleverd met een ingebouwd Ortofon 2M Red element. - Audio-Creative

Pro-Ject Xpression III platenspeler

De aandrijving

Het AC motortje zit onder het draaiplateau, verend opgehangen in een o-ring constructie, simpen doch doeltreffend. De poelie drijft via een platte snaar het kunststof subchassis aan waarop het acrylplateau ligt. Omwisselen van 33 naar 45 toeren betekend dat het draaiplateau gelift moet worden om de snaar op een andere poeliediameter te leggen. Of je moet een Speedbox bij de Xpression III kopen. Dan kan de toerenwissel met een simpele druk op de knop worden gedaan.

Over voedingen gesproken: ben je al die losse lichtnetadapters ook zo zat? Het is niet te geloven hoe veel van die (on)dingen in een gemiddelde huishouding rondslingeren. Ook deze Pro-Ject heeft een dergelijke stekkervoeding. Maar laat een platenspeler nu net één van die apparaten zijn waarbij een stekkervoeding aan de andere kant van de kabel de beste oplossing is waardoor de voedingtransformator zo ver mogelijk uit de buurt van het gevoelige element komt te liggen.

Goed ontkoppeld

De Xpression III staat op een vier erg mooi gedraaide mechanisch ontkoppelde  voeten. Die zijn er niet slechts voor de sier. We hebben het hier immers niet over een draaitafel met subchassis waar het draaiplateau en arm boven het chassis zweven. De naald staat hier dus in hard contact met het chassis. Klop er tijdens het spelen op dan is een diepe luide ‘boinkboink’ het resultaat. Klop ik echter op de plank van het rek waar de speler op staat dan blijkt hoe goed deze voeten isoleren, er is nagenoeg niks meer van te horen door de speakers. Bij een mechanische aftasting als bij een draaitafel is het waterpas kunnen stellen natuurlijk een must, ook dit klusje doe je simpel met de platenspelervoeten.

Ortofon

Pro-Ject heeft altijd een korte lijn met elementenfabrikant Ortofon gehad. Veel Pro-Ject tafeltjes worden standaard met een Ortofon element uitgevoerd. Dat kan omdat Ortofon ook een bijzonder breed assortiment voert. Ook deze oude Deense fabrikant wist de vinylcrisistijd goed door te komen en bouwde na de wederopkomst hun altijd al mooie serie MM en MC elementen weer vrolijk verder uit met nieuwe ontwikkelingen, van goedkoop tot exclusief. Zelf ben ik altijd wel een liefhebber geweest van Ortofon. Maar ja, wie heeft in de tweede helft van de seventies niet een MC10 of MC20 in zijn draaitafelarm gehad, toen de moving coil elementen ineens weer populair werden.

 

Het bij de Xpression III geleverde Ortofon 2M Red is de goedkoopste uit een serie van vier MM elementen. Waar de verschillen in zitten, naast de kleur (Red, Blue, Bronze en Black) en naaldvormen, weet ik niet, ik heb alleen de Red in huis, maar het prijsverschil met de 2M Black is groot. De hier besproken Red kost nog geen honderd euro, de Black meer dan 600 euro.

De bijna 9 inch lange arm is van gevlochten carbon gemaakt, waaraan een aluminium headshell is gelijmd. De dwarsdrukcompensatie wordt via de klassieke draad/gewichtje methode gedaan. Voor mij het zwakste punt van deze verder zo mooie arm. Ik heb het al in een eerdere recensie van een Pro-Ject draaitafel aangehaald. De draad loopt niet recht over de beugel en dat geeft alleen maar ongecontroleerde extra wrijving waarmee het middel wel eens erger dan de kwaal kan worden. Als een firma als Pro-Ject zulke mooie draaitafels kan bouwen, die in de jaren beter en beter zijn geworden, waarom kan er dan niet eens een magnetische biascompensatie op de arm worden bedacht. Dat kan toch alles behalve moeilijk zijn lijkt me.

Dromen in analoog

Wel een puntje van aandacht: hoop je met een platenspeler uit de 5 á 600 euro klasse een cd-speler of netwerkspeler qua geluidskwaliteit met huid en haar op te kunnen vreten, blijf dan vooral dromen. Met een speler als de Xpression III kun je fijn je vinyl spelen, maar denk je de huidige hoge kwaliteit er mee te benaderen die de digitale weergave momenteel biedt, laat staan flink voorbij te gaan, dan zul je de knip toch flink verder open moeten trekken. Begin dan maar aan een bedrag met drie nullen te denken waar geen 1 of 2 voor staat. En dan nog alleen met beste vinyl onder de naald. Vinyl heeft weer een magische klank deze dagen, maar verlies de realiteit en vooral het kaf onder het koren niet uit het oog.

Muziek

De Xpression III heeft eerst weken in mijn tweede luisterruimte gespeeld. Met veel plezier zijn daar de vinylalbums beluisterd. Toen leek me het element wel voldoende vlierguren gemaakt te hebben om naar de huiskamer te verhuizen. Het geluid is weelderig warm, wat absoluut (wis en waarachtig) ten koste gaat van details in de weergave. Maar de analoge feel is er dubbel en dwars. Zelfs bij albums waarvan ik weet dat een digitale master aan de bron staat.

DSCN0070Het geluid dat de Pro-Ject Xpression III/ Ortofon 2M Red combi me geeft vind ik persoonlijk wat te honingkleurig, te veel naar de bruine kant. Dat er fijn relaxt naar te luisteren is leidt geen twijfel, maar ik mis te veel details en openheid, die er wel in de beluisterde albums verstopt zijn. Ik vind dat het karakter van het geluid dat een platenspeler me geeft niet al te veel van dat van een digitale bron mag verschillen.

Er is met verschillende phonoversterkers geluisterd. Een Chord Chordette Dual, de Leema Elements Phono, Furutech GT40 Phonoamp/DAC en een Pro-Ject Phonobox die ik al een paar jaar in huis heb. phonobox

De eigen Phonobox is ronduit goedkoop in aanschaf en klinkt ook nog eens verdienstelijk. Ik vermoed dat deze regelmatig direct met een basisspeler van Pro-Ject zal worden aangeschaft. Je kunt er natuurlijk ook geen buil aan vallen. Voor de vraagprijs is het een knallertje.

Chordette preAmp front WHTDe Chord Chordette Dual doet het, met zijn wat lichtvoetiger klankbalans, heel goed achter de Project/Ortofon 2M Red doet. Let wel: de Chordette Dual wordt door de fabrikant als een MC phonoamp benoemd, maar blijkt dank zij de breed instelbare gainmogelijkheden, de ruime headroom en 47 kOhm afsluitmogelijkheid even goed met een MD element te werken.

Nog leuker wordt het als niet veel later blijkt dat de Furutech GT40, ondanks de plezierige aanschafprijs en met naast de phonoversterker nog veel meer buitengewoon plezierige mogelijkheden aan boord, eigenlijk, in mijn oren, van alle hier geprobeerde phono amps nog het beste past bij de Pro-Ject/ Ortofon M2 Red combi. Het hoeft dus niet steeds de duurste te zijn die het beste blijkt te passen in een applicatie. ‘Food for Thought’ noemen ze dit toch?

Dick van de Merwe

Dick van de Merwe is een echte buizenveteraan. Zijn Triodedick zelfbouw projecten worden wereldwijd door hobbyisten gebouwd. Reeds vanaf 1997 deelt hij zijn kennis via geschreven en on-line media.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.