Ortofon MC-X10 en MC-X30
Het was in 1979 toen Ortofon als een donderslag bij heldere hemel de platenspelerwereld op z’n kop wist te zetten door met een drietal Moving Coil elementen te komen. De MC 20, SL 20E en SL 20Q. Ineens was moving coil weer Salonfähig. Waar het jarenlang in de marge had doorgebracht. De jaren 70 van de vorige eeuw was het tijdperk van de moving magnet vlieggewichten en Ortofon wist daar een flinke bres in te slaan.
En het opvallende: ineens kwamen vele fabrikanten weer met MC elementen, waar daarvoor naast Ortofon het vooral Denon was dat stug moving coil’s bleef produceren. Wie kent niet de DL103, ook al sinds 1963 in productie. De populariteit van de MC20 was ongekend. De jaren erna werd serie MC elementen steeds verder uitgebouwd. Vandaag de dag is er een mooie balans in het leverprogramma van Ortofon tussen de aangeboden MM en MC elementen. Er is immers ook niks verkeerd aan een mooi MM element...
Tijdens de 2025 München High End was daar ineens een nieuwe serie MC elementen die duidelijk geïnspireerd zijn op de klassieke moving coils die 45 jaar geleden het licht zagen. De MC-X10, MC-X20, MC-X30 en MC-X40 doen zowel qua uiterlijk als qua specs aan de oude juwelen herinneren. We zijn direct gaan lobbyen om een paar exemplaren in huis te krijgen om aan de tand te voelen… Inmiddels spelen de MC-X10 en MC-X30 al weer een aantal weken hier in huis.
Ortofon MC-X30 in GrooveMaster GM2 toonarm.
Ortofon historie in een notendop
Het Deense Ortofon is al meer dan een eeuw actief en ontwikkelde zich in de loop van de tijd tot een pur sang platenspeler elementen specialist. Met enkele bijpassende bijproducten. Van betaalbaar tot zeer exclusief. Er is voor iedere platenspeler en budget wel een passende oplossing.
Het eerste Ortofon mono moving coil element dateert van 1948. Ruim 10 jaar later gevolgd door de iconische SPU (Stereo Pick Up). SPU’s worden tot op de dag van vandaag nog geproduceerd en gewaardeerd.
In 1969 werd het eerste MM (Moving Magnet) element geïntroduceerd. De M15E. En weer 10 jaar later de hierboven al genoemde MC 20, SL 20 reeks.
De MC-X familie
De nieuwe MC-X elementen zien er wat gestroomlijnder uit dan de klassieke MC20 elementen van 45 jaar geleden, maar de familietrekjes zijn duidelijk zichtbaar. Alle X elementen hebben een identieke ‘motor’, met puur zilverdraad wikkelingen. De basisplaat is van RVS waarin een zeskantige ‘bijenraat’ patroon is gemaakt.
Het onderscheid tussen de X elementen zit ‘m in de naalden. Waarbij de MC-X40 als enige een boron cantilever heeft en de andere drie het met een aluminium naalddrager doen.
De Ortofon MC-X10 en MC-X30 aan het armpje drukken in de Garrard 401 arena...
Vervanger of opvolger?
De MC-X serie vervangt de bekende gekleurde ‘Legosteentjes’ Quintet elementenreeks. Ik las wel eens dat mensen ze ‘lelijk’ vinden. Een kwestie van smaak natuurlijk, maar de strakke rechthoekvorm van de Quintet’ is wel de meest ideale vorm om een element gemakkelijker in de headshell en/of toonarm te justeren.
Voor wie mocht vermoeden (complotjes bedenken is anno nu nooit ver weg) dat de MC-X elementen de techniek van de Quintet reeks domweg in een andere behuizing heeft geplaatst zit er flink naast.
De Quintet elementen zijn echt andere ‘beestjes’. De nieuw ontwikkelde MC-X elementen hebben laagohmiger spoelen, worden voor een optimaal resultaat daarom ook laagohmiger afgesloten en geven een lagere uitgangsspanning: 0,5 mV om 0,3 mV. Inderdaad: zoals de klassieke reeks het ook had.
Gedistingeerd
De MC-X elementen hebben een fraai gedestineerd design. Een zwarte behuizing met witte opdruk. De verpakkingen zijn praktisch en netjes maar gelukkig niet overdreven luxe uitgevoerd. Wat alleen maar prijsopdrijvend zou werken. Alles wat nodig is in de verpakking bijgesloten: boutjes, torx schroevendraaiertje, naaldborsteltje en een beknopte manual.
De vier elementen zijn op het oog met niets anders van elkaar te onderscheiden dan aan het opgedrukte typenummer. Of je moet de naalden met een microscoop gaan bekijken… De naaldvormen en de cantilever van de MC-X40 maken de enige verschillen tussen de elementen.
Luisteren
Ik heb eerst twee stuks MC-X30 elementen gebruikt om verschillende toonarmen en platenspelers met elkaar te kunnen vergelijken. Zoals in het Technics SL-1200 mk.7 verhaal is te lezen.
Hierna werd de Garrard 401 weer op het audiorek geplaatst, uitgerust met een tweetal GrooveMaster toonarmen. En beide aangesloten op de Soulnote E2 phonoversterker. De MC-X10 in de ene headshell, de MC-X30 in de andere. Beide kunnen ook van de ene naar de andere toonarm verhuizen en visa versa. De geometrie van beide GrooveMasters is identiek. Ook de massa is van beide headshell’s plus MC-X element is identiek.
Verrassend…
De verrassing blijkt in de meest voordelige MC-X10 broer te zitten. Die heeft kwaliteiten die dichter tegen die van de MC-X30 aan zit dan ik vooraf dacht: Ze hebben als gemeenschappelijke deler dat beide geweldig mooi spelen!
Het verschil moet worden gezocht in de details. De MC-X30 laat net iets meer detail en ‘lucht’ horen bij direct omschakelen en is fractie ‘smoother’ in het tophoog.
Maar of ik dit ook met een blinddoek op zou durven beweren als ik de kamer even verlaat en weer terugkom? Dit vertelt wel hoe dicht deze beide erg mooie elementen de familietrekken delen. In dat licht is 299 euro dat voor de MC-X10 wordt gevraagd ‘Het snoepje van de week’.
Bij een vergelijkende luistersessie bij Ortofon op de München High End afgelopen mei leken de verschillen wat groter. Marco en ik hadden het geluk deze ruimte een tijdje voor onszelf te hebben. En de medewerker van Ortofon vond het geen enkel probleem om de elementen te wisselen als we er om vroegen en hetzelfde stukje muziek nog eens te laten horen.
Uitblinken
Waar de MC-X elementen in uitblinken is de fraaie klankbalans die van hoog tot laag in orde is. Ik hoor ook duidelijk familietrekjes terug van de SPU moving coil elementen. Die al jaren standaard door ons worden gebruikt. De sound zit een tikje aan de warme kant van het midden en is gelukkig nooit über analytisch. Iets waar we hier ronduit een hekel aan hebben. Ook bijgeluiden van de plaatgroef worden bovengemiddeld goed onderdrukt. Er is alleen maar muziek... En het werd hier heel muziek.
Gebalanceerd
Beide elementen zijn zowel via XLR gebalanceerd als single ended via RCA op de Soulnote E2 aangesloten. Helaas is maar een enkel XLR paar op de E2 te aanwezig, naast een drietal RCA inputs.
Nu kreeg het gevoel dat het element dat gebalanceerd is aangesloten een banddikte voor heeft op de andere, ongeacht of het de MC-X10 of de MC-X30 is.
Oei, wordt het verhaal toch nog weer wat moeilijker dan vooraf gedacht… Dat wordt dus ook nog aansluitkabels wisselen. Heerlijk, mooie boeiende uitdagingen dit. Die we graag aangaan!
Epiloog
Ortofon heeft met de nieuwe MC-X reeks een ronduit fantastische serie moving coil elementen geïntroduceerd. Dat je daarmee voor 299 euro al op de eerste rij kunt zitten, met de MC-X10, is ronduit fantastisch.
Wil je het onderste uit het vat? Dan moet dieper in de geldbuidel worden getast, maar het blijft allemaal wel behapbaar. We hebben alleen de MC-X10 en MC-30 aan de tand kunnen voelen, zijn er spinnend tevreden mee, maar kijken er ‘stiekem’ ook wel naar uit om de twee andere broertjes nog eens in een headshell te mogen schroeven.
Ortofon heeft weer iets bijzonders gemaakt. Een geslaagde tribute naar de o zo succesvolle MC20 van 45 jaar geleden. Zeer warm aanbevolen!
Technics SL-1200 mk.7 met GrooveMaster GM2 en Ortofon MC-X30 element. Ook een meesterlijke combi.
MC-X10 299,-- euro
MC-X20 499,-- euro
MC-X30 699,-- euro
MC-X40 999,-- euro
Importeur HNNY
We vinden deze nieuwe Ortofon MC-X elementen zo goed dat we ze meteen in onze shop hebben gezet.
Technische eigenschappen MC-X30
