H.A.T. Motor Tuning Kit
  • Home  / 
  • Recensie
  •  /  H.A.T. Thorens TD-160 Motor Tuning Kit

H.A.T. Thorens TD-160 Motor Tuning Kit

Thorens TD-160 HAT Motorkit (1)

Het Audio Team

Bij een bezoek aan de analoge dagen bij Hanze Hifi in Zwolle, een paar maanden geleden liet Jaap Pees ons nader kennis maken met zijn Motor Tuning Kit die onder de vlag van merknaam H.A.T. wordt gemaakt. Een afkorting van Het Audio Team, waarin Jaap samen met compagnon Richard Herman al vele jaren onder andere mooie buizenversterkers ontwerpt en bouwt. Jaap is ook een begenadigd specialist van Thorens en de fameuze EMT draaitafels.

Marco en ik keken onze ogen uit bij een recent bezoek aan Jaap’s werkplaats in Meppel. De man heeft een waar museum met alle mogelijke klassiekers uit de gouden jaren van de audiogeschiedenis, en heel veel verschillende EMT’s. En de meeste in mint conditie. Maar nog veel bekender zal Jaap bij veel lezers zijn van zijn Thorens TD-124 draaitafels die door hem weer in nieuwstaat worden gebracht, of misschien wel in beter dan nieuwstaat, gezien de minutieuze afregeling en tuning waaraan iedere eerst helemaal gestripte en daarna weer opgebouwde TD-124 wordt onderworpen. Ik heb het nu van dichtbij kunnen zien en ben erg onder de indruk van ‘s mans kennis en vaardigheden. Marco heeft inmiddels zo’n ongelooflijk mooie 124 bij Jaap aangeschaft en is er mee in de zevende hemel. Zijn verhaal hierover zul je hier binnenkort op Audio Creative kunnen lezen.

Thorens TD-160

Thorens TD-160Naast de TD-124 bracht Thorens eind jaren 60 eerst een compact gebouwde snaar aangedreven platenspeler uit in de vorm van de TD-150. De een paar jaar later uitgebrachte TD-160 zal echter nog meer belletjes doen rinkelen. Van deze beroemde platenspeler zijn er vele duizenden gemaakt, over misschien wel 20 jaar tijd. Er waren wel de nodige upgrades, maar die blijken bij goed kijken toch veelal voor het oog te zijn gedaan. De ‘taartschep’ arm kreeg een paar keer een andere headshell, de arm werd in zijn geheel demontabel door de wartel naar achteren te plaatsen, sommige types kregen een kunststof binnen draaiplateau, tja, niet alle veranderingen zijn nu eenmaal ook verbeteringen, en wat ander hoofdzakelijk cosmetische upgrades. Er zijn ook Thorens TD-160 versies zonder arm gemaakt, waar vaak een SME arm werd opgebouwd. Ook erg mooi.

Thorens TD-160 zijkant

Taartschep

Zelf vind ik de oudste versie, inderdaad, die met de taartschep arm het mooiste. Het is bijna onvoorstelbaar dat het exemplaar dat je op de foto ziet al weer ruim 40 jaar oud is. Deze platenspeler lijkt onverwoestbaar. Ik heb ‘m dank zij een oplettende kennis van een enkele reis richting vuilcontainer gered. Zoals veel platenspelers werden afgeschreven in de hoogtijdagen van de CD-speler. Nou ja, wijsheid komt met de jaren en inmiddels is de populariteit van laatstgenoemde tanende en platenspelers weer meer dan ooit terug van weggeweest.

Ik heb de speler weer netjes opgepoets, het draaiplateaulager gesmeerd, de armlagers spelingvrij gemaakt, het subchassis afgesteld en natuurlijk kreeg deze oude jongen een nieuwe snaar. Later is er de mooie nieuwe behuizing ondergezet die je op de foto’s ziet.

Tijd voor de ultieme upgrade

En nu was het tijd voor een volgende upgrade: Een H.A.T. Motor Tuning Kit. Waarom? De motor loopt toch prima. Nou, na mijn bezoek aan Jaap was ik daar niet zo zeker meer van. En wie heeft nooit het zachte maar met wat moeite toch hoorbare snorren van de motor gehoord als het draaiplateau van de TD-160 is gehaald? Ok, het is niet aard verschuivend allemaal, maar het is wel duidelijk dat de motor niet 100% vrij van vibraties zijn werk doet.

Daarvoor is toch het subchassis bedacht, dat het draaiplateau en armconstructie effectief van hoofdchassis, motor en ondergrond ontkoppeld? Ja, dat klopt, maar toch… Om ‘de laatste’ trillingen onschadelijk te maken is de TD-160 door de jaren heen het doelwit geweest van vele modificators (een net woord dat te grabbel is gegooid door vaak prutswerk van de bovenste plank, zogenaamd om dingen te verbeteren wat de ‘onnozele’ fabrikanten van audioapparatuur vergeten waren), Sommigen maakten het zo bont dat werkelijk het hele binnenwerk van de TD-160 volgeplakt werd met dikke lagen bitumen, tot de mooie Thorens speler zelf zo dood als een pier klonk. Alle leven er uit gemodificeerd…

Symptoombestrijding…

Daar zijn we met z’n allen goed in met onze audiohobby. Als er iets staat te trillen dempen we een apparaat desnoods zo dood als een pier. Bitumen plaatjes kosten in de autohandel immers veel minder dan een een technische oplossing voor het daadwerkelijke probleem? Maar met symptoombestrijding genees je de bron van de klacht uiteraard niet.

Bij de Thorens TD-160 bijvoorbeeld is er een aandrijfmotor die weliswaar goed op zijn taak is toegerust, maar het is wel een klassieke wisselstroom 2-fasen synchroonmotor met een aanloopcondensator. Een type motor dat je in 99 van de 100 hedendaagse platenspelers tegenkomt maar jammer genoeg meestal als sluitpost op het beschikbare totaalbudget. Kostprijs net meer dan een paar euro. Daarbij vergeleken is de door Thorens gebruikte motor van superieure kwaliteit. Tja, alles is nu eenmaal relatief…

Michell Gyrodek (foto Michell site)Een echt mooie synchroommotor vind je bijvoorbeeld wel in de oudere versie van de Michell Gyro, een Papst buitenloper. Standaard ook uitgerust met een aanloopcondensator, wat het relatief brute ding niet bepaald buitengewoon doodstille loop geeft. Met het oor in de buurt van de motoras kun je de motor ook horen. Dat veranderd als de later ontwikkelde 2-fasenvoeding wordt ontwikkeld. Dat scheelt tot een slok op een borrel. Helaas ging deze mooie Papst motor uit productie en wil Michell ons wijsmaken dat de nieuwe gebruikte DC motor veel beter is dan de oude. Nou, ik zou willen zeggen: wees er zuinig op als je nog een Gyrodek met een AC motor hebt. Michell Mycro (foto Michell site)Vóór de Gyro draaide ik een paar jaar met veel plezier een Michell Mycro, een fantastisch ogende platenspeler, met de nodige sterke punten uit de Gyro. Maar ja, er moest toch ergens bezuinigd worden. En zo kon het gebeuren de Mycro een werkelijk met een onthutsend matig rammelend motortje was uitgerust, netjes gecamoufleerd in een fraaie ronde behuizing. Deze motor heb ik later vervangen door een DC motor met servo sturing uit een Sony Cassettedeck…

De motor in de TD-160 is zeker niet verkeerd, anders liep ‘ie ook niet meer zo netjes in de pas na 40 dienstjaren. En het mooiste is: deze motoren zijn met wat onderhoud op zijn tijd prima op de weg te houden. Sterker nog: deze motor is zelfs nog een stuk beter aan het lopen te krijgen. Ofwel van redelijk stil naar erg stil. En het kost je niet eens de hoofdprijs, zoals dat bij de toegepaste meerfase voedingen wel vaak het geval is.

12Next

About the author

Dick van de Merwe

Dick van de Merwe is een echte buizenveteraan. Zijn Triodedick zelfbouw projecten worden wereldwijd door hobbyisten gebouwd. Reeds vanaf 1997 deelt hij zijn kennis via geschreven en on-line media.

  • Peter Boelsma schreef:

    Beste Dick,
    Leuk dat jullie het opnieuw leven inblazen van oudere platenspelers, zoals de Thorens 140/150/160, stimuleren. Mede naar aanleiding van het artikel ‘Een nieuwe console voor een oude Thorens 160’ heb ik het plan opgevat om mijn eigen Thorens 160 een flinke opknapbeurt te geven, waarbij ik behalve een nieuwe console ook de HAT/Hanze Hifi motortuning-kit dacht toe te passen. Jammer genoeg blijkt de prijs van deze kit geen € 100,00 , zoals hierboven vemeld, maar € 175,00 ( € 183,50 incl verzendkosten) te bedragen. Volgens Wilco del Sasso van Hanze Hifi een ‘drukfout’ van Creative Audio. Misschien handig om de info even aan te passen of aan te vullen?
    Keep up the good work! Als nieuweling in het zelfbouwgebeuren ben ik erg benieuwd naar de zelfbouwpakketten voor PhonoDude, Classic Three en Little Ceasar.
    Met vriendelijke groet,
    Peter Boelsma

    • Ha Peter,

      Het is inderdaad erg jammer dat de prijs zo omhoog is geschoten. De prijs onder het verhaal is zeker geen drukfout, maar gewoon de gehanteerde prijs ten tijde van het verhaal. Vreemde uitspraak van Wilco…

      • Dirk Hendrikse schreef:

        Inderdaad wel prijzig zo, de theorie is dat bij een inductieve belasting zoals een motor de stroom na ijlt op de spanning, de truc met de condensator is dus dat dit op precies 90° gebeurd waardoor een tweede fase wordt gecreëerd, zal me eens in de kennis verdiepen om te kijken of ik dit kan nabouwen want 2x € 175,- vind ik ook teveel daar ik twee Thorens draaitafels heb.

        • Houdt ons op de hoogte Dirk…:-)

          • Dirk Hendrikse schreef:

            Ga ik doen Dick, dit zijn mijn eerste bevindingen.

            Alle foto’s die ik kon vinden van de motor tuning kit en alle aansluitschema’s die ik vinden kon heb ik gedownload en bestudeerd, ik kom tot de conclusie dat de motorcondensator waarde allesbepalend is, Thorens heeft hier dus ook mee geworsteld want in oudere schema’s zijn de condensatoren 0,15 µF, in modernere schema’s zijn ze 0,33 µF.

            Waarschijnlijk is ook deze waarde (net) niet genoeg want op foto’s van de motor tuning kit zie je een condensator parrallel toegevoegd wat de waarde vergroot, deze waarde wordt bij Hanze HiFi per motor proefondervindelijk vastgesteld, dit experimenteren kost tijd wat resulteert in een hoge kostprijs, als hobbyist hoeft onze tijd niet betaald te worden en de totaalprijs van de onderdelen is een fractie van de motor tuning unit.

        • Peter Boelsma schreef:

          Beste Dirk,
          Als je iets kan bedenken doe ik graag – op de een of andere manier – mee.
          Groet
          Peter Boelsma

  • John Kösters schreef:

    Ook ik heb een mooie Thorens TD 850 kunnen kopen een paar jaar geleden.
    Echter, de Berger Lahr RDM 57 12G motor vertoont na een half uurtje snelheidsverschillen.
    Een vervangende motor heb ik tot nu toe niet kunnen vinden, behalve die van Originlive.
    Kan iemand me de juiste weg wijzen?

  • René Wessels schreef:

    Hallo Dirk Hendrikse, heb je de motor zelf inmiddels kunnen aanpassen. Ik heb een Td 147 jubilee en een Td 160. 175 per speler vind ik ook wat veel geld.


  • >