Falcon Acoustics LS3/5a BBC monitor




Tot tranen toe geroerd

Tranen stonden in mijn ogen en ik was tot diep in mijn ziel geroerd door de muziek. Niet de eerste keer dat een luidspreker mij zo weet te raken, maar het is wel voorbehouden aan een heel select gezelschap van een handvol mFalcon LS3-5a frontaal (2)erken, waarvan de bedoelde types vaak veelvouden kosten van wat de Falcon LS3/5a moet opbrengen. Raar eigenlijk dat een luidspreker die bestemd is voor het monitoren van spraak zo muzikaal kan zijn. In Japan heeft men gelijk om dit type in deze uitvoering te verheffen tot een ware cult. Is deze LS3/5a daarmee de volmaakte speaker, nee echt niet, van diep laag is bijvoorbeeld al geen sprake, maar aan de hand van meer muziekfragmenten probeer ik te beschrijven waarom Falcon toch iets unieks weet te bereiken. De originele LS3/5a uit de jaren ‘70 in een 15Ω versie heb ik nooit gehoord, maar ik ben blindelings bereid Jones, Bloomflield, Japanners en de Nederlandse importeur (LS3/5a kenner sinds jaar en dag) te geloven als die beweren dat de Falcon een exacte replica is van de eerste exemplaren die de BBC kocht van Rogers. Met dat gegeven in gedachte maakte de set overuren.

Meer muziek

Kent u de fraaie muziek van Secret Garden nog? Ooit winnaars van het songfestival voor Noorwegen met het nummer Nocture. Secret Garden - NocturneDe speaker straalt van genoegen, violen, cello, stem in een volmaakt stereobeeld dat volledig loskomt van de luidsprekers zelf. Met een randje scherpte dat in de opname zit en niet in de LS3/5a. Als de stem inzet galmt die in de kunstmatige echo in totale tonale zuiverheid.

Een andere track is Papillon dat begint met een piano en daarna valt heel zacht een gitaar in. Al snel voert solo viool de boventoon en die draagt het nummer tot het volledige orkest in mag vallen. Als lage tonen, laag pakweg onder de 50-60 Hz niet zou ontbreken, dan miste ik helemaal niets. Het kan zelfs luid spelen en toch zuiver blijven.

Heel luid bewijst Avratz van Infected Mushroom. Niet de muziek waarvoor ik deze speakers zou kiezen, het gaat gelukkig probleemloos en met veel energie tekeer.

On Every Street

Dire Straits - On Every StreetNet als The Bug van Dire Straits zou moeten doen, maar dat blijft toch een stapje te ver. Het speelt zuiver zonder mij swingend mee te nemen op de reis door het album On Every Street. Daarvoor is Planet of New Orleans meer geschikt dat wel heel lekker speelt. Mark Knopfler beschouw ik niet als een al te beste zanger, zijn stem is onmiskenbaar die van hem via de LS3/5a, dat middengebied is gewoon hemels in klankkleur (of juist het ontbreken daarvan).

De LS3/5a is een stemmonitor en dat karakter staat recht overeind. Een diepe mannenstem als die van Allan Taylor op de titeltrack van zijn album Colour the moon is qua stemtechniek en zangkunst veel beter dan Knopfler, de LS3/5a voegt ook daar niets aan toe. De transparante transducer staat groots te spelen voor mijn neus.

Stemmenmonitor?

Stemmenmonitor of niet, met instrumenten zal de Falcon zich ook waar moeten maken dus stap ik over naar jazz en klassiek, waarbMarianne Thorsen, Trondheimer Solistene - Violin Concertosij ik begin met viool concerten van Mozart uitgevoerd door Marianne Thorsen en Trondheimer Solistene. Die heb ik in twee uitvoeringen: MQA en de andere is analoog afgespeeld van SACD, waarna de analoge opname via een A/D converter is omgezet naar FLAC. Zonder MQA in de DAC speelt de SACD gewoon beter en voller. Het orkest is rijk aanwezig, de solo viool speelt levendig in de ruimte voor mij. Netjes op enige afstand in een breed en diep stereobeeld. Voor de maximale hoogte afbeelding zijn de Custom Design stands het beste onder de Falcon, voor beleving prefereer ik TonTräger.

Het is vooral de speelsheid die de muziek zo boeiend maakt, heel levendig en licht alsof de achtergrond uitgelicht is met een lentezon. Ik zou hier best een subwoofer bij willen hebben, tegelijk ben ik als de dood dat ik daarmee het karakter van de Falcon om zeep ga helpen.

Giovanni Angileri - LegendeIndrukwekkend is ook de muziek van Pablo de Sarasate gespeeld door Giovanni Angeleri op de CD Legende. Van uiterst zacht spel tot vol orkest heeft de LS3/5a geen enkele moeite om vol enthousiasme te blijven spelen, de kamer gevuld met details en kleine geluiden die het brein op scherp zetten, zoals kleine geluiden dat doen in de natuur.

Ook werken van Händel, Beethoven en Vivaldi komen langs waarbij genieten telkenmale met een hoofdletter wordt geschreven. Eerst nog verder met Angeleri en zijn wonder CD opname. Het lijkt wel opgedragen te zijn aan Falcon.

 

Instrumentaal

Voor de jazz start ik met het Helge Lien Trio en de higHelger Lien Trio - Hello Trollhres opname Hello Troll. Prachtige opname en bovendien lekkere muziek. Het slagwerk bij de oude Oscar Peterson LP was indrukwekkend, dit doet er niet voor onder. Lekker snel, net als de pianoklanken en de geplukte bas, rijk aan details, strak en gecontroleerd, tegelijk nog steeds 100% muziek. Ook met jazz is het de speelsheid en de lichtvoetigheid die de Falcon zo begeerlijk maakt. Gecombineerd met het intieme kijkje in de opname ruimte en de ziel van de muzikant. Zonder stemgeluid, met alleen instrumenten, is de LS3/5a net zo boeiend als met stemmen. Pat Metheny met Imaginary day vult de kamer voor mij. De titeltrack is genoeg om mij aan te zetten de gehele CD te laten spelen.

René van Es

René van Es is een muziek- en audioliefhebber in hart en nieren. Ooit besmet geraakt op 12-jarige leeftijd met het virus kan hij het niet laten om zijn ervaringen te delen via papier en on-line media. Na een aantal zelfbouw projecten in het verleden is voor hem de nadruk meer en meer komen te liggen op kant-en-klare producten.

6 gedachten over “Falcon Acoustics LS3/5a BBC monitor

  • 25 maart 2017 om 18:23
    Permalink

    je kunt de ls 3/5a ook altijd nog zelf bouwen, falcon levert alle materialen daarvoor, units filters, demping en kastmateriaal in zowel de 15 als de 11 ohms versie en naar ik meen ook nog een nieuwere 8 ohms, een soort kef cresta versie

    Beantwoorden
  • 26 maart 2017 om 21:19
    Permalink

    Dag René. Wederom een mooie review. Kan je stellen dat de sound, het ontwerp en de materialen van vroeger eigenlijk niet door allerlei hedendaagse technische hoogstandjes kunnen overtroffen worden?

    Vriendelijke groeten

    Geoffrey

    Beantwoorden
  • 26 maart 2017 om 22:36
    Permalink

    Nee Geoffrey, dat is te kort door de bocht. De R&D afdeling van de BBC had destijds de tijd en de middelen om mooie dingen te bedenken en te laten uitvoeren. Meer tijd dan tegenwoordig vanuit commerciele bedrijven aan een enkele luidspreker kan worden besteed. Dat gegeven, de liefde en het vakmanschap van twee pensionado’s maken samen deze LS3/5a tot iets bijzonders waar passie in doorklinkt. Die passie hoor je niet vaak meer en dat maakt het product uniek, tegelijk zijn er technisch betere luidsprekers te bedenken die minder kosten.

    Iets ongrijpbaars zit in dit kleine kastje en mij raakt dat enorm. Ik geef toe dat nostalgie meespeelt in het eindoordeel, veel gevoel, bewondering, naast de muzikale eigenschappen. De Falxon heeft een ziel, een ziel zoals sommige Japanse producten die ook hebben.

    Beantwoorden
  • 26 mei 2017 om 13:56
    Permalink

    Dag René,

    Bedankt voor deze review. Ik heb deze speakers nu zelf al tijdje in huis. En inderdaad is dit de eerste speaker waarvan ik denk: dit doe ik nooit meer weg. Alhoewel ik dat ook dacht van de Harbeth P3ES. Maar deze Falcons gaan inderdaad wel een stuk verder in het mid-hoog. Ook ik heb de Custom Design stand en ook een kwartslag gedraaid vanwege de afmeting. De versterker die ik gebruik is de Rega Elex-R. Kilian is zelf ook weg van deze combi en raadde mij dan ook aan niet in aansturing te investeren, maar in de bron. Bij It Harkstee in Twijzelerheide (helaas gesloten per 1 mei 2017) heb ik uitgebreid met Kilian gesproken. Het hifi-enthousiasme is bij hem nog echt aanwezig. Dat draagt ook bij aan de aankoop. Echt een importeur die achter zijn producten staat. En ja, ook ik mis het diepe laag. Maar mis ik het echt?
    En die dure cappuchino of espresso haal ik gewoon op het terras. Uiteindelijk gaat alles om beleving.

    Groet
    Henk Bloem

    Beantwoorden
  • 20 november 2019 om 12:11
    Permalink

    Onze 28 jaar oude Impulse 34 speakers zijn ingeruild en we hebben deze Falcons teruggekocht bij QS audio in Westzaan. We kwamen even langs voor nieuwe buizen in de PrimaLuna versterker en het testen deed Lourence op en paar Falcons….. we wisten niet wat we hoorden. Geluid zo open, helder, in balans en dat in een kleine ruimte…. De puberzonen thuis hoorden het geluid en geloofden bijna niet dat dit uit 2 kastjes kwam van 30 bij 19 centimeter. Op naar de volgende 28 jaar genieten…… dank voor de mooie recensie, het sterkte ons in onze aankoop.

    Beantwoorden

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.