Bose 901 MK VI luidsprekers

Meten

Ik moet bekennen niet veel op te hebben met het huidige ‘erg kleine speakertjes plus laagkast’ design luidsprekersystemen van Bose. Maar met de dé klassieker van Bose, de 901, hier in de zesde versie, ligt het toch even iets anders. Daarnaast heb ik mensen in mijn kennissenkring die met een andere langloper in het Bose programma, de ‘301’, buitengewoon tevreden hun muziek beleven. Mensen zonder de audiofiele kwaaltjes en maniertjes, waar het merendeel van ons, vrijwillig of volkomen uit de hand gelopen dwangmatig, toch wel een beetje onder lijden. Een setje 301’s, aangesloten op een fijne betaalbare Marantz, Pioneer of Sony versterker kan gewoonweg erg lekker klinken, merk ik steeds weer bij bezoekjes. Je kunt ook op een ongecompliceerde manier een prettige luisterbare sound in je huiskamer krijgen zonder je druk te maken over allerlei condities, kostbare accessoires en aanverwante dingen. Ik ben, héél diep verborgen, best wel eens een beetje jaloers op deze mensen… Thuis gekomen ben overigens al snel weer bezig met mijn eigen audio aanverwante dingen waar ik dagelijks met volle teugen van geniet. Maar het geeft soms toch stof tot nadenken.

Rendement

Om terug te komen bij het onderwerp van het verhaal: aan het principe en uitvoering van het 901 systeem op zich is sinds de introductie in 1968 (!) niet veel gewijzigd, maar vooral fijngeslepen. Al weet ik uit die Bose 901 MK VI luidsprekersjaren nog dat de eerste versies een erg laag rendement hadden dat om veel versterkervermogen smeekte. Zeker als je de noodzakelijke correcties die de bijgeleverde equalizer met zich meebrengt er ook nog bij in calculeert. De toegepaste breedbandluidsprekerunits geven zonder wat hulp van buitenaf immers een afgezwakte laag en hoogweergave. Maar iedere 3 dB boost van het hoog en vooral laag vraagt ook weer om een verdubbeling van het versterkervermogen. Bose bouwde in die jaren zelf een dikke versterker en je zag de 901 nog wel eens aan Crown of Phase Linear versterking gekoppeld, de vermogensreuzen uit die jaren late jaren 60 en 70.

Ondanks de haat/liefde verhouding met de schrijvende audiopers, die vaak niks op hadden met de eigenzinnige Bose direct/reflecting methode, en dat ook zonder er doekjes om te winden schreven, waren er talrijke consumenten buitengewoon tevreden met hun geluid van de 901. Met de komst van de series III, in 1976, werd het rendement sterk verbetert en werden ‘normale’ versterkers ook veel beter bruikbaar. Ik had destijds naaste collega’s en kennissen die zweerden bij de 901 en niks anders wilden. Hoewel ik ze zelf nooit in mijn bezit heb gehad kon ik me daar wel iets bij voorstellen. Ik heb met name voor dit Bose 901 speakersysteem altijd een bepaalde sympathie gehad. Het voorgebrachte geluid ‘heeft iets’ wat je bij andere luidsprekersystemen niet vaak vind. En het punt dat Bose zich toen niet en nu nog niet aan de vaste starre regels van de hifiwetten houdt, wat die ook mogen inhouden, bevalt me eigenlijk ook wel. Helaas moet ik me ook deze keer beperken tot het technisch bekijken van deze speaker. Op de een of andere manier wil het niet tot een treffen in mijn eigen huiskamer komen. Maar zeg nooit nooit…

Marco Bouwer

Marco Bouwer is een ware luidspreker en platenspeler fanaat. Wanneer hij niet voor zijn luidsprekers zit, dan werkt hij wel aan een paar nieuwe. Onlangs heeft Marco de laatste hand gelegd aan een revolutionaire platenspeler arm.

  • Een paar weken geleden heb ik een oud boekje (1977) op een radiomarkt gekocht: HIFI – theorie en praktijk van H. Matzdorf. Daarin wordt aan het begin al veel aandacht besteed aan een bijzonder luidsprekersysteem, zonder een merknaam te noemen. De auteur is heel positief over deze speakers en noemt het dé technische innovatie sinds jaren op luidspreker gebied. Vandaar mijn zoektocht naar meer achtergrond over de 901’s. Blijkbaar worden ze niet meer gebouwd, want op de site van Boer zijn ze niet meer te vinden. Ik heb er nooit het geld voor gehad (evenmin als voor de Quad 33 en 303) en ben nog steeds heel tevreden met mijn Tannoy T225 ers. Maar daarom vond ik je artikel wel interessant. Bedankt.

  • Momenteel zit ik zonder luidsprekers,maar mocht ik het geld er voor hebben,dan zou ik graag de Bose 901 plus de equalizer aan willen schaffen,het is niet alleen het direct reflecting systeem,wat mij aanspreekt,maar vind de vormgeving van de 901 ook apart
    Ik ben verder ook wel benieuwd hoe de 901 zou klinken op mijn Onkyo TX-NR 509 receiver

  • Op een relatief goedkoop 5.1 receiver van onkyo komt de 901 niet goed over.
    hij is dan ook niet geschikt voor surround.
    Er moet gewoon een flinke stereo versterker achter dan komt hij pas tot zijn recht.

  • >