Altmann BYOB Attraction DAC

Meten

Dick van de Merwe
Toen ik de Altmann DAC te leen kreeg van een kennis wist ik niet goed wat ik er van moest denken. Wie komt er nu op het idee om een printplaat slechts hard op een plankje te schroeven omdat het voor een betere demping zou zorgen? Blingbling fetisjisten zullen waarschijnlijk onmiddellijk afhaken bij het zien van dit soort ‘onzin’. Deze DAC is bij voorbaat veroordeeld tot een leven in het donker, ver weggestopt achter de overige apparatuur om niet het doelwit te worden lacherige priemende blikken. Niemand zit te wachten op het afzeiken van z’n mooie audiospullen toch? Zo heb ik de Altmann ook een tijdje weggemoffeld gebruikt, met een dikke 55 AH accu voor de voeding achter de zitbank. Als je dan een argeloze audiobezoeker na een uur of wat muziek luisteren vertelt waar ‘ie naar geluisterd heeft valt de mond zonder uitzondering open. Want we hebben hier met een serieuze d/a-converter te doen waar ik zelf buitengewoon van genoten heb tijdens de logeerpartij.

Zo had ik meteen ook Marco’s volle aandacht toen deze bij me langs kwam, met als resultaat het verhaal dat je op deze pagina’s leest. Hoe doet deze ‘El Bizarro’ het op de meetbank? In een non-oversampling, non-digitale filter da-converter heeft de boven de audiofrequenties liggende kwantisatieruis vrij spel. De eerste Japanse cd-spelers werkten ook volgens dit principe maar daar werd een erg steil analoog brickwall filter achter de d/a-converter gezet om alles boven 20 kHz rigoureus af te kappen. Dat een dergelijk filter ook de nodige bijwerkingen heeft die de geluidskwaliteiten niet altijd ten goede komen werd voor lief genomen.

De meetresultaten moesten er hoe dan ook goed uit zien. Ik vermoed ook dat geen enkele metende audiorecensent een spaan heel zou hebben gelaten van de toen nieuwe digitale audiotechniek als dit niet gedaan zou zijn. Philips bewandelde vanaf het begin de weg van oversampling om de kwantisatieruis op een elegantere wijze aan te pakken. Niets van dit alles vind je in een nono da-converter terug. De filtering van de hoge frequenties moet maar door ons tot hooguit 20 kHz beperkte gehoororgaan worden gedaan. Als je tenminste nog piepjong bent, daarna loopt de bovenfrequentie alleen maar verder af. Inmiddels zijn er veel meer fabrikanten die niet bang zijn om meettechnisch veren te laten en het oor op de eerste plaats te zetten. Audio Note, 47-Labs, ons eigen Tentlabs, Consonance, in een aantal cd-spelers, Scott Nixon, ik noem er maar een paar, allemaal maken ze gebruik van nono da-converters en allemaal worden ze geroemd om hun mooie gehoormatige kwaliteiten.

De Altmann dac doet het op de meetbank minder beroerd dan op voorhand verwacht wordt. Hoewel de frequentierespons nog zuinig uitgedrukt niet geweldig is met 20 kHz op -6 dB. De uitgangsspanning ligt duidelijk boven de Red Book norm van 2 volt. Resp. recht en links laten 2,722 en 2,690 volt aan de uitgang zien bij maximaal uitsturen op 0 dBFS. De THD+n vervorming in cijfers is eigenlijk opvallend goed met 0,036% lineair en 0,012% met het brickwall filter ingeschakeld op het AP meetstation. Het FFT plaatjes laten in de ruisvloer nog duidelijk modulatieresten zien die worden veroorzaakt door de niet gefilterde kwantisatieruis. De tweede en derde harmonischen vinden we op resp. -88 en -74 dB. Bij Altmann is jitter een erg belangrijk punt. Dat is te zien aan de ingebouwde UPCI klok en de JISCO functie.

De J-Test laat ook erg mooie resultaten zien. Een strakke piek van de meetfrequentie, zonder enige klokvormige uitloop naar onderen is het resultaat. De piekjes die door het 229 Hz modulatiesignaal mee worden gegeven aan het 11,025 kHz meetsignaal zijn nog net te zien boven de ruisvloer. Ik heb de J-Test zowel met en zonder de JISCO functie gedaan. Daarbij zie je dat het inschakelen van deze jitter decorrelator, zoals Altmann het noemt, de jitter inderdaad verder terugdringt en modulatie van de ruisvloer verwijdert. De liniariteit is typisch die van een oudere 16 bit converterchip. Tot -70 dBFS is het nog erg goed, bij -85 dBFS nog redelijk, onder -90 dBFS is de koek gewoon op. De gebruikte PCM1543 da-converter chip heeft hier wel een goede kanaalgelijkheid. Dat zag ik wel eens anders. Of Altmann deze daarop selecteert weet ik niet. De uitgang van de converter wordt stevig gebufferd met OPA134 opamps, wat in een lage uitgangsimpedantie resulteert. De 3,3 uF koppelcondensator bepaalt de limiet bij de lagere frequenties. De capaciteit is echter meer dan voldoende om bij geen enkele aangesloten versterker te resulteren in een te vroeg inzettende laagafval. Op de meetbank doet de Altmann het lang niet slecht. Vergeleken met de beste 24 bit/192 kHz upsampling converters lijken de metingen misschien nergens naar, maar nono dac’s zijn nu eenmaal ‘anders’.

Het is weer mooi om te zien dat er meerdere wegen naar het ‘d/a-converter Rome’ leiden. Of er oversampling wordt gebruikt, upsampling, of gewoon niks van dit alles, het gaat er niet om wát er gedaan wordt maar hoe het is toegepast en uitgevoerd. Ik heb van alle types al formidabele apparaten in huis gehad. De hier besproken vreemde eend in de bijt hoort sinds kort zondermeer tot mijn persoonlijke favorieten.

De Altmann Attraction DAC zal altijd wel het doelwit van controverse blijven. Maar ik durf te beweren dat de grootste kritiek leverende meesmuilende lachers nooit zelf hebben geluisterd naar deze bijzondere d/a-converter. Anders was hun lachen al lang verstomt.

Marco Bouwer

Marco Bouwer is een ware luidspreker en platenspeler fanaat. Wanneer hij niet voor zijn luidsprekers zit, dan werkt hij wel aan een paar nieuwe. Onlangs heeft Marco de laatste hand gelegd aan een revolutionaire platenspeler arm.

11 gedachten over “Altmann BYOB Attraction DAC

  • 09 juli 2013 om 09:32
    Permalink

    Lekker om te lezen en ga er zeker 1 bestellen! Ben altijd wel te porren voor deze werkwijze.

    Beantwoorden
  • 09 juli 2013 om 09:45
    Permalink

    Hallo Huib,
    Ik zou zeker het recente DDDAC 1794 NOS DIY DAC project nog even goed nalezen. Ik denk dat je met deze laatste meer techniek en muziek in huis haalt. De Altmann was in zijn tijd erg goed, niets kwaads daarover, maar is inmiddels al weer gedateerd. Daarbij kun je met de standaard Altmann DAC geen Hires afspelen. Een Altmann met Hires optie, kan wel, maar is ook behoorlijk prijzig.

    Beantwoorden
  • 09 juli 2013 om 10:18
    Permalink

    Ik zag dat het model al weer wat ouder was idd maar had verwacht op zijn site wel een geüpdate versie te vinden…. Ik was ook al de 1794 pagina’s aan t doorspitten, ook erg leuk!

    Beantwoorden
  • 09 juli 2013 om 10:31
    Permalink

    Ik weet dat er ook een Hires versie is. Of liever gezegd een aanpassing op de standaard DAC. Je zou Charles Altmann ook zelf even kunnen vragen. Een zeer toegankelijk man en ook hobbyist zoals wij.
    Veel plezier

    Beantwoorden
  • 16 april 2015 om 10:55
    Permalink

    Net even de website van die meneer Altmann doorgenomen en de DAC bekeken, hij heeft wel inflatiecorrectie toegepast over de afgelopen 2 jaar…..
    Stock versie nu al op 3000,= euro, dat was 950,=
    Ook de upgrades zijn aangepast;
    Sample rates a 650,= euro
    Jisco a 650,= euro
    Optical input a 150,=

    Da’s een goede investering geweest Marco, ik zou maar ’s contact opnemen met je verzekeraar en deze Altmann DAC laten herwaarderen.
    Eerlijkheid gebied me wel op te merken dat er ook een ruime pagina bij staat vol met linkjes naar recensies die allemaal beschrijven dat dit product heel bijzonder is en qua muzikaliteit zijn gelijke nog niet heeft gevonden.

    Beantwoorden
  • 05 december 2016 om 20:18
    Permalink

    Ik ben vooral benieuwd naar die BYOB versterker, €8200 voor wat eruit ziet als een laag vermogen klasse D versterkertje wat je elders (minus het houten plankje) voor €15 kunt kopen??

    Beantwoorden
    • 07 december 2016 om 19:49
      Permalink

      Ik vermoed dat Altmann er gewoon mee gestopt is en deze fantasieprijzen op zijn site heeft gezet om geen bestellingen meer te krijgen.

      Beantwoorden
  • 18 december 2016 om 14:08
    Permalink

    Hallo, altmann gedateerd ? Is nog steeds de best klinkende dac die er is noem er maar eentje die natuurlijker klinkt als de altmann !

    Beantwoorden
      • 20 december 2016 om 15:53
        Permalink

        Nee srry, en als je al zoveel boards moet gaan gebruiken en de kwaliteit gaat daarvan omhoog klopt er iets niet, geloof me altmann is klasse beter.

        Beantwoorden
        • 21 december 2016 om 12:47
          Permalink

          Douwe,
          Marco heeft zelf een Altmann DAC in zijn bezit gehad. Die heeft het veld moeten ruimen toen ik de DDDAC1794 bouwde en die aan Marco liet horen.
          Zelf heb ik er ook behoorlijk mee gespeeld. Een fijne DAC, laat dat duidelijk zijn, maar ingehaald door de tijd.
          Jij hebt duidelijk nog nooit met een DDDAC1794 gespeeld in je eigen installatie.

          Hiermee sluit ik de discussie ook meteen, anders verzeilt het in een welles/nietes discussie. En we zijn hier gelukkig geen forum…

          Beantwoorden

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.