Transformeer je oude Lenco L75 platenspeler tot een high end platenspeler

Van oude Lenco L75 naar high-end platenspeler

Ik heb al een paar keer laten zien hoe je een oude Lenco draaitafel kunt ombouwen tot een hoogwaardige platenspeler. De eerste was een ‘combi’ Lenco, gebaseerd op een omgebouwde Lenco B51 met een L75 plateau + lager. De tweede was een complete ‘overhaul’ met een PTP-4 ombouwset van Peter Reinders. Beide zijn het erg fraaie spelers geworden.Lenco B51 classic one-1-5

Het kan ook anders

Ben ik niet tevreden over deze make-over’s? Jazeker wel, in tegendeel zelfs. Beide spelers presteren bovengemiddeld. Alleen, een oude Lenco B51 is niet zo maar om te bouwen. Ik had gewoon de gelegenheid omdat ik twee ‘halve”’spelers had staan. De tweede was het PTP-4 project. De ombouw kit van PTP audio is erg mooi en niets op aan te merken. Maar als als we naar de Lenco L serie kijken zie je dat er eigenlijk niets mis is met de originele constructie. Het geheel is opgebouwd op een 2 mm. stalen plateau. Is het niet heel erg leuk om dit oude Lenco chassis (niet de houten kast) te behouden. Want laten we eerlijk zijn. Technisch is er niets mis mee. De dikke stalen plaat biedt voldoende stevigheid en daarbij kun je ook nog eens een aantal functies, zoals bijvoorbeeld de aan/uit schakelaar, behouden.Audio-Creative Lenco L75

Zoveel mogelijk Lenco

Prijstechnisch valt er ook nog wel wat winst te behalen. Zoals ik al vertelde, de PTP kits zijn mooi, maar drukken fors op de totale bouwkosten. Met de aanschaf van de, steeds duurder wordende Lenco, platenspelers, wordt alles bij elkaar best een kostbaar project. Ik wil dan ook een mooie kast bouwen waarbij ik veel originele Lenco onderdelen kan behouden. Het bespaarde geld kun je beter investeren in bijvoorbeeld een mooie toonarm.

Lenco L75: een tussenwiel-wiel aangedreven draaitafel

Audio-Creative Lenco L75-4Tja, daar hebben we in het verleden al heel wat discussies over gehoord en gezien. Veel voorstanders en waarschijnlijk nog meer tegenstanders. De voorstanders roemen de enorme kracht,drive en muzikaliteit van idler draaitafels. De tegenstanders schermen met problemen omtrent een hoge rumble waarde, waar idler spelers mee te maken zouden hebben.Het feit dat de idler draaitafels allemaal een hoge rumble waarde zouden hebben is een fabeltje. Ik verzeker je dat een goed afgeregelde idler draaitafel muisstil is en een rumble drempel ver beneden hoorgrens heeft. Wat mij betreft is een idler draaitafel, muzikaal gezien, superieur aan elke snaar aangedreven collega, punt.

Beroemde idler draaitafels

Dual 1229Waarom denk je dat de professionele draaitafels uit de jaren 50-60, zoals de Thorens TD124, Garrard 301/401 en de roemruchte EMT 927/930 allemaal een tussenwiel aandrijving hebben?  Lenco is eigenlijk de enige draaitafel fabrikant die voor de consumenten markt, tot ver in de jaren zeventig het principe van het idler wiel, heeft behouden. Pas halverwege de jaren zeventig, met de opmars van de Japanse snaar aangedreven draaitafels, is men gezwicht voor een snaar aangedreven speler. Die keuze was ook het einde van de zo populaire Lenco draaitafels, die daarmee in de grote draaitafel massa verdween. Doodzonde. Ook Dual heeft met zijn 1229 serie, een aantal hele mooie idler draaitafels gemaakt. Deze werd echter al vroeg in de jaren zeventig, vervangen voor de Dual 701, een direct drive speler.

Muzikaal geluk vind je op Marktplaats

Gelukkig zijn er in de jaren zeventig,wereldwijd,  honderdduizenden Lenco draaitafels verkocht. Die dingen waren zo robuust en degelijk, dat er nog veel op zolder staan en deze regelmatig op marktplaats verschijnen. Al moet ik zeggen, dat de spoeling de laatste jaren, duidelijk dunner wordt. Wil je een dergelijk project gaan starten, kijk dan naar de Lenco L75,L76 of L78. Deze zijn allemaal gebaseerd op een idler wiel, en zijn technisch allemaal identiek.Lenco L78Lenco L75

We gaan beginnen

Allereerst gaan we de oude Lenco strippen. De toonarm kan gewoon met een paar inbusboutjes worden los geschroefd. Over de Lenco toonarm kan ik nog wel het volgende zeggen.Lenco tonearm bearingLenco tonearm

Het is het meest interessante deel op deze platenspeler. Als je kijkt naar technische kant van deze Lenco toonarm, zie je dat het horizontale lager is gebaseerd op een zogenaamd meslager. Dwars door de arm is het mes geplaatst die rust op een tweetal V-blokjes. Deze blokjes werden in de jaren zeventig gemaakt van een kunststof, die helaas in de tijd degradeerde. Soms is er helemaal niets van over. Je moet dan ook even kijken wat je wilt. Als je de originele arm wilt gebruiken, moet je zeker de V-blokjes vervangen. Ik gebruik daarvoor messing blokjes, die ik speciaal heb laten maken. Maar dan ben je er nog niet. Ook de bedrading is altijd gecorrodeerd en moet worden vervangen. Als je dat allemaal hebt gedaan, heb je weer een goede Lenco arm. Maar ik moet er wel bij zeggen, het wordt nooit een hoogvlieger. Kijk dan liever naar een SME 3009 of een goede Japanse toonarm of beter nog, een langere 12” toonarm.

Wat ik heb gedaan, is de originele arm geheel laten vervallen en de gaten dicht gemaakt. Ik gebruik zelf het liefst een 12” toonarm. Zeker bij een idler drive platenspeler in een zware houten console, zoals ik hier ga bouwen, is het een top combinatie. Een 12” toonarm hoort daar dus zeker bij en de houten console leent zich daar natuurlijk ook bij uitstek voor. Daarom zei ik eerder al dat ik liever investeer in zaken die er wezenlijk toe bijdragen, om een beter geluid te krijgen, dan in een dure ombouwset, die klankmatig niet zo heel veel toevoegt.14

Ik heb besloten om ‘mijn’ Lenco om te bouwen met een knipoog naar de grote klassieke voorbeelden, zoals de EMT 927 en de Garrard 301. Deze zijn beiden leverbaar geweest in een mooie, grijze hamerslag finish. Ik ga dan ook de stalen kast volledig strippen, ontdoen van de oude verflagen en afwerken met een grijze hamerslag finish.

Strippen van de Lenco

Als je de Lenco zo ‘naakt’ ziet, is het duidelijk dat het geen moeilijk klusje is. Alle onderdelen zijn geschroefd en/of met borgveertjes vastgezet. Tja, zo maken ze tegenwoordig geen apparaten meer. Tegenwoordig wordt alles geperst en geplakt en kun je later niets meer mee beginnen. Werk wel nauwkeurig en maak even wat foto’s, dan kun je later precies zien hoe het in elkaar heeft gezeten.Audio-Creative Lenco L75-28Audio-Creative Lenco L75-2

Een aantal onderdelen laat ik in dit project achterwege. Omdat ik een langere 12” toonarm ga gebruiken, is de originele armlift en armsteun overbodig. Ook het gat van de originele toonarm gebruik ik niet meer.Ik maak alle gaten netjes dicht met een aantal plaatjes aluminium van 1 mm. dikte.Deze kun je gewoon in de bouwmarkt kopen. Ik maak de onderzijde vetvrij en schuur de te lijmen plek ook even op.Audio-Creative Lenco L75Audio-Creative Lenco L75

Dan lijm ik de aluminium plaatjes met Bison epoxy twee-componenten lijm aan de onderzijde. Het is een vullende lijm, die in 10 minuten uithard. Dan kunnen we snel weer doorwerken.Audio-Creative Lenco L75-8

De ruimte die aan de bovenzijde overblijft, vul ik op met autoplamuur. Dat werkt lekker snel en is nagenoeg krimpvrij. Ik gebruik hier weer een twee componenten plamuur. Na het uitharden kan kunnen de opgevulde gaten worden geschuurd. Gebruik hiervoor een fijne korrel (korrel 320). Zeker wanneer je de stalen kast wilt afwerken in een zijde- of hoogglans lak, is dit essentieel. Dan zie je elke kras of oneffenheid terug in het eindresultaat. De hamerslag lak die ik gebruik is veel vergevingsgezinder en vult klein oneffenheden gewoon op.

Na het schuren zet ik de kast in de grondverf. Ik gebruik hiervoor een spuit-primer van de Action. Deze werkt erg prettig en is goedkoop. Een groot voordeel is, dat deze primer bij normale omstandigheden binnen 10 minuten droog is. Zet minimaal twee lagen primer op en schuur de lagen met een fijne korrel (600). Dan is het echt tijd om even te wachten om de primer te laten doorharden. Ik ga pas na een dag verder met de toplaag.

De afwerking van de Lenco L75

De stalen kast wordt afgewerkt met een hamerslag lak. Het vergt wel even wat oefenen, want bij hamerslag is het belangrijk dat je de juiste laagdikte spuit.Te weinig laagdikte geeft nagenoeg geen hamerslag effect. Te hoge laagdikte geeft een rommelige hamerslag structuur.Audio-Creative Lenco L75Audio-Creative Lenco L75-9

Is de laagdikte niet egaal wordt je direct afgestraft met een slordig patroon.

De kast kan nu goed uitharden en In de tussentijd ga ik de motor en het lager van de Lenco onderhanden nemen.

Revisie van het centraal lager en de motor unit

Lenco lagerHet lager wordt netjes uit elkaar gehaald. Door de schroef in het lagerhuis te verwijderen, kun je de lagerpen eruit halen. De onderzijde van worden open gemaakt door de Seeger ring te verwijderen. Zo kun je netjes de oude olie resten verwijderen. Ik laat het lagerhuis een tijdje in een pannetje met hete olie (universele olie) zitten (ong. 80 graden). Zo lost het vuil in de sinterbronzen lagerbussen op en zuigt het brons zich weer vol met schone olie. Schermafbeelding 2015-03-30 om 15.55.30Na een paar uur kan de bus worden drooggemaakt en weer worden gemonteerd. Meestal kun je de kogel en het stalen onderplaatje weer gebruiken. Hebben deze te veel slijtage, dan zul je ze moeten vervangen. Een volledige beschrijving van de revisie van een Lenco motor en centraal lager, kun je nog eens nalezen in mijn Lenco B51 project.

Als alles in elkaar zit breng ik wat speciale lagerolie in het huis en plaats de lagerpen terug. Deze olie is geen standaard smeerolie maar een speciaal, voor lagers ontwikkelde olie. Hij is een beetje ‘stroperig en heeft een lage weerstand. Door de stroperigheid wordt de ruimte tussen het lagerhuis en de lagerpen met een heel dun laagje olie opgevuld, waardoor een zo goed als geruisloze beweging ontstaat.

Revisie van de Lenco motor

De motor wordt ook onder handen genomen. Zoals je ziet, is het vet in de bewegende delen donkerbruin en hard geworden.Audio-Creative Lenco L75 Het is dus belangrijk om deze vetmassa te verwijderen en alles netjes opnieuw te smeren. Het is niet moeilijk, maar wel even een klusje dat je met aandacht moet doen. Als je de handleiding volgt, gaat dat zeker lukken.

Bouw van de houten console

Speciaal voor de Lenco console zijn er gratis tekeningen te downloaden (bron: www.lencoheaven.net), waarmee je met behulp van een mal, zelf de uitsparingen kunt zagen. Voor wie de tekeningen wil downloaden, kan dit hier Schermafbeelding 2015-02-25 om 08.24.28 Ik heb voor het materiaal een industrie kwaliteit berkenplex gebruikt. De vier hoofdlagen zijn 18 mm. dik. Dat komt niet zo heel precies. De toplaag moet echter precies 10 mm. zijn. Dat maakt het direct een stuk lastiger. De meest plaatmaterialen zijn namelijk 9 mm. dik. In de bouwmarkt vond ik echter een gefineerde plaat, van precies 10 mm. dik.

Waarom is 10 mm. zo belangrijk? De hoogte van de ronde stalen schijf is precies 10 mm. Wanneer je de ruimte kleiner als 10 mm. maakt, steekt de stalen plateau er boven uit.Audio-Creative Lenco L75Audio-Creative Lenco L75

Wanneer de ruimte lager wordt dan 10 mm., rust de ronde schijf niet op het houten plateau en dat is nu net wat we willen, om motor resonanties zo goed mogelijk op te vangen en weg te filteren.Audio-Creative Lenco L75

Over het berkenplex

Berkenplex is een fraaie houtsoort die bij uitstek geschikt is voor akoestische toepassingen, zoals een platenspeler console. Het is overigens ook een fijn plaatmateriaal om een luidspreker te bouwen. Er zijn echter meerdere kwaliteiten berkenplex leverbaar. In de doe het zelf handel (Gamma, Formido etc), is een mindere kwaliteit berkenplex te koop. De gelijmde lagen zijn dikker en er zitten gaten tussen de berkenlagen. Ook zijn de platen vaak wat scheel. Dit is niet geschikt voor audio zelfbouw. Voor dit doel is eigenlijk alleen een industrie kwaliteit berkenplex geschikt. Deze is fijner verlijmd (meer lagen) en heeft een veel mooiere selectie van het berkenhout. Daarbij is de industrie kwaliteit platen kaarsrecht en trekvast. Deze berken multiplex kun je gewoon bestellen bij de betere houthandel.

Er zijn overigens ook kant en klare Lenco consoles op het internet te koop. Deze kosten echter behoorlijk wat geld + enorm hoge verzendkosten en ik vind ze persoonlijk niet eens zo heel erg mooi. (rechte hoeken). Wil je dan toch ronde hoeken  dan vraagt dan ook nog de nodige gereedschappen en skills.

Opbouw van de console

Ik print de bouwtekeningen uit op A3 papier en knip de betreffende lagen uit het papier. Zoals je ziet zijn er maar drie verschillende tekeningen. De onderste lagen zijn namelijk identiek.Audio-Creative Lenco L75Audio-Creative Lenco L75

Daarna plak ik de tekening op de berkenplex en teken deze uit. De uitsparing wordt met behulp van een decoupeerzaag uitgezaagd. Ik gebruik hier als toplaag een 9 mm. berkenplex met 1 mm. fineer laag. Zo kom ik precies aan 10 mm. Ik ga toch dekkend afwerken, dus de kleur van de fineerlaag is hier onbelangrijk.Als alle delen zijn uitgezaagd, kunnen de lagen onderling worden verlijmd. Ik gebruik hiervoor gewone houtlijm. De lagen kunnen onderling gewoon blind worden geschroefd (op de bovenste plaat na, natuurlijk). Pas wel op dat de platen in de natte lijm niet verschuiven. Daarna worden de rondingen er aan gefreesd en wordt de console geschuurd.

Afwerken van de console

Ik werk de console af met een dekkende lak in antraciet kleur. Dit omdat ik dat mooi vind staan bij de hamerslag lak van de Lenco. Maar ook een blanke uitvoering van een dergelijke console, is erg mooi.Ga je de kast dekkend afwerken heb je wel even een klusje voor de boeg. schuren, plamuren, schuren en lakken. Minimaal 3-4 lagen.

Opbouw van de Lenco

Zo, nu is het tijd om de Lenco netjes op te bouwen.Audio-Creative Lenco L75Audio-Creative Lenco L75

Ach, zo heel veel onderdelen zijn het niet en als je alles goed bij elkaar hebt gehouden, is het een eenvoudige klus. Als de motor en de mechanische schakelonderdelen zijn gemonteerd, kan de bovenplaat op de console worden bevestigd. Onder de Lenco zitten een viertal schroefdraad-bussen welke met lange bouten door de console kunnen worden bevestigd. Zo kun je het stalen plateau aan de houten console fixeren. De ronde schijf van het plateau, wordt met een paar zelftappers ook nog eens aan de bodemplaat vastgeschroefd. Zo ontstaat een solide, zware constructie, waarop het loopwerk wordt gebouwd.Audio-Creative Lenco L75-29Audio-Creative Lenco L75-28

Daarna kan de idler wiel constructie worden gemonteerd. Ik tape de lange draagarm even af met teflon tape. Hiermee reduceer je ongewenste trillingen vanuit het tussenwiel.Audio-Creative Lenco L75-51

Het tussenwiel

Lenco idler wheelBelangrijk is de kwaliteit van je tussenwiel. In de meeste Lenco’s is deze nog puik in orde, maar het kan voorkomen, dat het wiel beschadigd is of niet meer exact rond. Let hier dus ook op bij de aanschaf van een Lenco. Er zijn overigens nieuwe tussenwielen voor de Lenco te koop. Dus mocht het onverhoopt toch een slecht wiel zijn, is er geen man overboord. Als laatste moet je niet vergeten een druppel olie op de vilten ring aan te brengen. Deze zorgt er voor dat de sinterbronzen bus van olie wordt voorzien. Check dit periodiek even. Dan voorkom je slijtage aan je centrale lager.Audio-Creative Lenco L75-53

Nieuwe look

Ik gebruik de toerental regeling en het aan/uit mechanisme van de originele Lenco. Ik vind echter de aluminium plaat niet zo fraai en heb besloten een geheel nieuwe look te geven aan deze Lenco.Audio-Creative Lenco L75Audio-Creative Lenco L75

Daarvoor heb een aantal metalen plaatjes laten maken bij een lokaal graveerbedrijf. De plaatjes worden met wat dubbelzijdig tape op de gelakte plaat geplakt.  Zo heb je in één keer een geheel ander platenspeler met een eigen gezicht. De aan/uit knop komt van een oude Tektronix buizen oscilloscoop die ik in het verleden heb gesloopt, Wie wat bewaart heeft wat.Audio-Creative Lenco L75

Afregelen van de motor

Het verbaasd me iedere keer hoe full proof deze robuuste platenspelers zijn. Wanneer ik de motor en de aandrijving gewoon los/vast monteer en even test, is het toerental van de platenspeler al bijna binnen specificatie. Je kunt de fijnregeling doen door de kleine schroefjes bij de toeren hendel los te draaien en het plaatje daaronder te verschuiven. Ik maak hier gebruik van de Feickert Adjust+ software, waarmee je heel nauwkeurig, in real time, het toerental kunt afregelen. Aangezien de motor draaisnelheid door de frequentie van het lichtnet (50 Hz) wordt bepaald, loopt de motor altijd met dezelfde snelheid, ook al heb je variaties in de voedingsspanning.

Het kan nog veel beter

Lenco motorDe Lenco motor een 4 polige shaded pole asynchrone inductiemotor. Net als bij de TD124 en Garrard 301-401 is de snelheid afhankelijk van de spanning, frequentie en belasting , de mate waarin kan verschillen. Je kunt het toerental eenvoudig meten met een dig. rpm meter bij de Lenco ong.1360-1400rpm . Een 4 polige synchroonmotor loopt exact op 1500 rpm. De vier shaded poles zijn duidelijk zichtbaar als kortgesloten koperen ringen.Deze zorgen samen met het statorveld voor de faseverschuiving die nodig is om de motor te laten draaien. De rotor draait dus altijd langzamer dan het draaiveld dit noemen ze de slip. (met dank aan Jaap Pees). Als je een beetje rondneust op het internet, vind je prachtige, kant en klaar oplossingen om de lichtnet spanning en de frequentie voor de platenspeler motor, separaat te regelen. Deze oplossingen zie je vooral voor de ‘grote jongens’ zoals de Thorens TD124 en de Garrard 301/401. Maar ook een Lenco motor zal daar veel profijt van kunnen hebben.

Het enige nadeel van deze toerental regelingen is, dat ze vaak behoorlijk aan de prijs zijn. Bedragen van 1500 euro en meer, is normaal. Dat kan anders en goedkoper, vinden wij. Maar daarvoor moet je de handen even uit de mouwen steken.

Principe van de Lenco voeding

Motorregeling platenspelerWat er eigenlijk wordt gedaan is relatief simpel. Er wordt een eigen 50 Hz signaal gegenereerd en dat signaal wordt versterkt en opgetransformeerd naar 230Volt.Dick is de uitdaging aangegaan en heeft voor de Lenco een super de luxe, elektronische regeling bedacht, die relatief eenvoudig te bouwen is. Door de frequentie te controleren, en daarbij de stroomvoorziening te stabiliseren, is het eindresultaat een exact en nauwkeurig lopende motor, wat resulteert in een rustiger en schoner geluidsbeeld. Hier zie je de gehele constructie op een plank gebouwd. Dick zal daar uiteraard nog een mooi verhaal over schrijven.

Eindresultaat

Niet gek toch? Een hele metamorfose heeft deze oude Lenco ondergaan. Zo zie je dat je met de originele onderdelen een erg mooie draaitafel kan maken.Audio-Creative Lenco L75 Deze refurbished Lenco L75, doet technisch niets onder voor zijn PTP broer. Ik heb onze eigen Groovemaster toonarm er op gezet. Ook, omdat deze natuurlijk ook fraai complementeert met de draaitafel, die dezelfde hamerslag finish heeft.

Ortofon SPU Classic MKII

Audio-Creative Lenco L75-34De oplettende lezer heeft waarschijnlijk opgemerkt, dat we al een tijdje spelen met een Ortofon element. Een Ortofon SPU Classic MKII. Over deze SPU wil ik later nog een mooi verhaal over schrijven, want wat is dat een goed element. Natuurlijk kost deze SPU wat meer dan de gemiddelde cartridge. Met een kleine 800 euro, is dat een stevige investering. Maar het element maakt zijn investering meer dan waar. In Nederland is er ook niet zo heel veel belangstelling voor deze elementen. Onbekend, maakt onbemind, volgens mij. De meeste SPU elementen gaan richting het verre Oosten. Naar de welgestelde jongens die ook de mooie Garrard’s en EMT draaitafels van ons wegkapen. Hieronder nog een paar plaatjes uit Thailand van onze Groovemaster op een Thorens TD124 MKI. Aan de foto’s zie je hoe deze mensen gepassioneerd met audio bezig zijn. Onze GrooveMaster mag daar deel van uit maken. Daar zijn we best wel trots op……GrooveMaster on a Throrens TD 124

Een andere reden, dat de SPU in Nederland niet zo populair is,  is dat de SPU een wat zwaardere arm vraagt. Met een tracking force van 4 gram en een totaal gewicht van 32 gram, is het een echt zwaargewicht. Niet iedereen kan dus zomaar een SPU inzetten.GrooveMaster on a Throrens TD 124

Een fijne combinatie

Ik kan alleen maar zeggen, dat een combinatie als deze Lenco met 12” Groovemaster toonarm en de Ortofon SPU classic, een waanzinnig mooie combinatie is. De arm heeft een sublieme tracking en door de ‘drive’ van de Lenco idler aandrijving, geeft dit een volle stevige sound met veel detail en finesse. Er wordt wel eens geroepen, dat een hoge tracking force (naalddruk) een slijtage slag is voor je Lp.Audio-Creative Lenco L75 Dat wil ik graag ontkrachten. Ik denk zelfs, dat een dergelijk zwaar element minder schade veroorzaakt, dan de hoog compliantie elementen, op een heel lichte toonarm. Het toch wat zenuwachtige gewiebel van een naald in lichtgewicht armsysteem, zeker als deze niet goed is afgeregeld, maakt meer schade dan je waarschijnlijk vermoed. Opvallend bij deze draaitafel, is het gemis aan tikjes en kraakjes. Zelfs bij wat minder goede Lp’s. Het is gewoon doodstil in de groef. Als ik met een goede LP twee tikjes op een hele Lp hoor, dan overdrijf ik het niet…

Verslavend goed

Audio-Creative Lenco L75-49Dat deze Lenco zo goed is, kan ik zeggen, doordat ik er gelijktijdig een volledig gerestaureerde Thorens TD124 MKII naast heb staan. De Thorens TD124 wordt gezien als één van de beste platenspelers ter wereld. Mijn Thorens TD124 heeft echter geen massieve kast, maar een originele Schopper console. Dit is een relatief dunne, open kast, waarin de Thorens op rubberen ‘grommets’ rust. Op dit moment speelt de Lenco al een week of drie, zonder dat ik de behoefte heb om te wisselen van speler. Met een nieuwe step-up trafo, gebaseerd op de Cinemag CM-14401,  is het alleen maar erger geworden…. Ik ben verslaafd aan dit geluid en aan de muzikaliteit van deze Lenco.

Deze Lenco is klankmatig beter dan mijn Thorens TD124…

Echt, deze Lenco, zoals ik hem hier heb staan, is klankmatig gewoon wat beter dan mijn Thorens TD124. Ik kan het niet anders zeggen. De Lenco is stiller en muzikaler. Oef, wat zeg ik nu. Audio-Creative Lenco L75Jazeker, gewoon naast elkaar met dezelfde arm en element, wint deze Lenco het van de Thorens. Dat mag ook wel eens gezegd worden. De Thorens TD124 heeft net als de Garrard 301/401 een ware cultstatus gekregen, waarbij kritiek en competitie nauwelijks meer mogelijk is. Ik wil dan ook een lans breken voor deze oude Lenco spelers. Vaak genoemd als ‘poor man’s’ idler draaitafel. Een minderwaardige en onterechte waardering, vind ik zelf. Ik denk dat de Lenco platenspelers, mits goed gerestaureerd en in de juiste setting,  gewoon net zo goed zijn als de Garrard 301/401 en de Thorens TD 124. Dit wat betreft betrouwbaarheid, constructie en muzikaliteit.

Probleem analyse

Waar het klankverschil precies in zit, is wat lastiger te zeggen. De Thorens TD 124 produceert zeker meer bijgeluid. Waar de Lenco muisstil is, is er bij de Thorens TD124 altijd een grondgeruis hoorbaar. Let wel, mijn luidspreker systeem is een hoog rendement systeem. Hierdoor vallen dit soort geluiden gewoon sneller op en zijn duidelijker hoorbaar, dan een standaard rendement luidspreker systeem. Op een normaal rendement luidspreker, is dit verschil waarschijnlijk niet eens horen. Het is ook afhankelijk van de kwaliteit en persing van de gebruikte Lp. Voor zover ik het nu kan beoordelen, wordt dit ‘geruis’ veroorzaakt door een versterking van de resonanties van de motor en Lp, welke door de relatief dunne kast, naar de naald en element worden overgebracht. Maar helemaal zwart-wit wil ik het niet stellen. Daar heb ik nog te weinig van onderzocht. Er zijn meerder factoren die hierin een rol spelen. Volgende stap is dan ook de Thorens TD124 in een mooie zware kast te bouwen. Ik heb al wat ideeën. Garrard 401Ook een Garrard 401 staat in de startblokken voor een nieuwe console. Als je een beetje op het www zoekt, zie je dat het gros van deze spelers ook in een massieve, zware console is gebouwd. Genoeg materiaal voor een mooie vergelijkingstest, denk ik zo. Dan gaan we ook meten aan de spelers, want dat geeft inzicht in de werkelijke processen. Maar dat voor later.

Eindresultaat

Dit project laat zien dat je met een simpele ‘afgedankte’ Lenco, een top platenspeler kunt bouwen, die klankmatig niets onderdoet aan de ‘grote jongens’. Wat heet, ik denk dat een Lenco gewoon net zo goed en soms beter presteert, afhankelijk van de gebruikte materialen en console. Daarnaast zijn de prijzen van de Thorens TD124 en Garrard 301/401 de laatste jaren enorm gestegen. Je betaalt nu voornamelijk een forse meerprijs, als verzamelaars object. Hierdoor betaal je uiteindelijk veel geld voor de ‘looks’ en niet voor de muziek. Mocht je besluiten om een degelijk project te starten of heb je al een Lenco draaitafel omgebouwd, laat het dan weten. Als je het leuk vind plaatsen we een foto met het eindresultaat op de website.

Veel bouwplezier!

Marco Bouwer

Marco Bouwer is een ware luidspreker en platenspeler fanaat. Wanneer hij niet voor zijn luidsprekers zit, dan werkt hij wel aan een paar nieuwe. Onlangs heeft Marco de laatste hand gelegd aan een revolutionaire platenspeler arm.

47 gedachten over “Van oude Lenco L75 naar high-end platenspeler

  • 31 maart 2015 om 19:56
    Permalink

    Mooi, erg mooi resultaat! Die gegraveerde plaatjes zijn super! De artikelen op deze site hebben mij geinspiteerd om zelf een oude L75 een makeover te geven. Die krijgt ook een ietwat gewijzigd uiterlijk met respect voor de klassieke looks. Hier vast een ‘werkfoto’… De plint is aan de buitenkant ‘bijna’ standaard, maar vanbinnen helemaal opgevuld (‘solid’ gemaakt). Nog even en hij is af.
    Hoe krijg je de mat zo mooi zwart?

    Beantwoorden
  • 31 maart 2015 om 20:18
    Permalink

    Hoi Henri
    Dank voor het compliment. 🙂 De mat is gewoon zoals ik hem van een L78 heb gehaald. Wel een beetje opgepoetst. Dat ziet er strak uit! Het blijft een mooie klassieke kleur, dat gebroken wit/creme..

    Beantwoorden
  • 01 april 2015 om 00:05
    Permalink

    Ik heb een vraag over dit project. Ik lees, dat een met een tussenwiel werkende platenspeler ‘muzikaal gezien’ superieur is aan een snaar aangedreven draaitafel. Wat wordt in hemelsnaam met dit jargon bedoeld? Kan zo’n platenspeler noten lezen, of levert het apparaat een eigen bijdrage aan de muziek los van wat er in de groeven staat? Zorgt het tussenwiel voor een betere interpretatie van het muziekstuk? En hoe doet zo’n tussenwiel dat dan? Volgens mij is het de bedoeling dat het ding precies weergeeft wat er in de groeven van de plaat staat, niks meer en niks minder.

    Beantwoorden
    • 01 april 2015 om 09:55
      Permalink

      Hallo Adri,
      Je hebt gelijk dat een tussenwiel of snaar niets aan het geluid mag bijdragen. In de praktijk is dit echter niet zo. Elke motor, cq aandrijving maakt geluid en veroorzaakt resonanties, die aan het gevoelige element worden doorgegeven. Dit resulteert uiteindelijk klankmatig in kwaliteits verlies. Ook een stabiele, krachtige omloopsnelheid is enorm belangrijk voor de uiteindelijke muziekbeleving. En vooral dat laatste gaat met een tussenwiel aandrijving veel beter dan een snaar aandrijving.

      Beantwoorden
  • 01 april 2015 om 11:54
    Permalink

    Marco, mooi dat je lekker verder gaat met de Lenco’s. Ben zelf ook erg tevreden met mijn lopende project. Ik ben erg benieuwd naar de elektronische motorregeling van Dick, want dat is dan zo’n beetje de laatste modificatie die mij nog te doen staat. (heb al tussenwiel vervangen, motor gereviseerd, lager vervangen, lager aan de onderzijde vastgezet ook een mooie tweak!)
    Zo’n Lenco speelt met zo ongelooflijk veel plezier, dat is erg fijn om eens te horen. Ook audiocollega’s die eens komen luisteren kunnen dat beamen.

    Beantwoorden
    • 19 september 2015 om 20:51
      Permalink

      Hoi Sander,

      Ik ben heel benieuwd hoe je het lager hebt vastgezet. Met een plaatje tegen de onderkant van het console geschroefd?
      Kun je mij de afmetingen van dat plaatje geven? Zou erg fijn zijn.
      Is het nieuwe lager het lager dat PTP verkoopt?

      Groeten,
      Frank

      Beantwoorden
  • 02 april 2015 om 19:38
    Permalink

    Ik heb me een tijdje geleden ook uitgeleefd op een lenco 76s. Zie de foto: ’t was een hele mooie speler geworden. Mij ontbrak het geld om er een 12 inch arm op te plaatsen, dus heb de s- arm erop gelaten. Hij speelde gewoon heel erg prettig. Na lang wikken en wegen heb ik besloten om toch mijn thorens 125 te laten, maar misschien pak ik nog wel eens een lenco aan, en dan in kleine stapjes doorsparen voor een 12 inch arm. Gewoon een hele mooie DT!

    Beantwoorden
    • 01 oktober 2015 om 10:32
      Permalink

      Hoi Gerard,

      Mijn complimenten voor het geweldige strakke console!
      Is deze van hout gemaakt en hoe heb je die strak gespoten?

      Groeten,
      Frank

      Beantwoorden
  • 03 april 2015 om 14:08
    Permalink

    Het sjabloon is uitsluitend bedoeld voor doe-het-zelfprojecten. Commerciële toepassing is enkel toegestaan met toestemming van de ontwerper (te bereiken via Lenco Heaven)
    Piero/ropie (de ontwerper)

    Beantwoorden
  • 06 april 2015 om 14:16
    Permalink

    De Lenco is prachtig.
    Leuk om te lezen dat de Lenco iets beter klinkt dan de Thorens 124.
    Dat heb ik meer mensen horen zeggen die bij mij geluisterd hebben.
    Uiteraard klinkt de Spu op de Thorens ook heel goed.
    Maar het best klinkt hij toch op mijn Garrard 301 die in een marmeren console hangt.

    Beantwoorden
  • 12 april 2015 om 23:55
    Permalink

    Weer een mooi project ! De mogelijkheden van de Lenco zijn ongekend, op LH zijn ook alternatieven te vinden voor een nieuwe bearing die te koppelen is aan de olint voor nog minder resonanties. Ik denk wel dat met alternatieven voor de plint bv corian, natuursteen, aluminium, hardhout of combinaties hiervan etc. het effect hiervan met de ptp beter te horen is maar deze retro style is super! ben heel benieuwd naar de voeding en hoe je die zelf kunt maken..

    Beantwoorden
  • 13 april 2015 om 00:04
    Permalink

    zie hanze hifi mbt eenvoudige upgrade ophanging motor met veren ipv rubbers, wellicht dat hier her verschil gemaakt wordt mvg hendrk

    Beantwoorden
    • 13 april 2015 om 08:34
      Permalink

      Hallo Hendrik,
      Ik heb de Thorens met de nieuwe vering.

      Beantwoorden
  • 17 mei 2015 om 21:09
    Permalink

    Een mooi project! In het kader van ‘zo veel mogelijk Lenco’ heb ik ook de console behouden en zo massief mogelijk opgevuld met hout. Het geheel weegt nu ruim 15 kg. Heb daarop een Jelco SA 250 ST arm gemonteerd. Die heeft dezelfde maten (pivot to spindle, eff. lengte en overhang) als de Lenco arm. Om de hoogt goed te krijgen heb ik de ronde montage-voet omgekeerd aan de onderkant van het stalen Lenco plateau gezet. Met een rechte imbus schroevendraaier is de arm vast en los te schroeven, door een gaatje achterin de opstaande kant van het stalen plateau. Het in de handel verkrijgbare rode Jelco snoer is onhandig want de stekker is te dik; is niet door het montage-gat naar boven te halen. Daarvoor heb ik bij Audi Sensibility een Impact SE snoer gekocht. Fantastisch qua klank en handige montage: snoer van onderaf door het montage-gat, aan de arm bevestigen en het geheel laten zakken.
    Groet, Hans
    meer foto’s en beschrijving op aanvraag

    Beantwoorden
    • 22 september 2015 om 10:11
      Permalink

      Hoi Hans
      Kan je een paar foto’s maken van de montagevoet in close-up en waar je dat gaatje in de zijrand hebt geboord?
      Alvast bedankt.

      Beantwoorden
  • 12 juni 2015 om 22:33
    Permalink

    Een goed gerestaureerde idler klinkt hoorbaar altijd strakker(lees: echter), dan een gemiddelde snaar-aangedreven speler. Je moet echt vele duizenden euro’s uitgeven om die “drive” te evenaren. Persoonlijk koop ik daar dan liever een mooi element en/of arm voor, of misschien zelfs wel …lp’s.

    Beantwoorden
  • 30 september 2015 om 17:13
    Permalink

    Hoi Marco,

    Kan ik voor de 10mm toplaag ook Okoume multiplex gebruiken?
    Dit kom ik nl. vaak in 10mm tegen.

    Groeten,
    Frank

    Beantwoorden
    • 30 september 2015 om 17:21
      Permalink

      Hallo frank,
      Dat is geen enkel probleem.

      Beantwoorden
        • 27 november 2015 om 16:29
          Permalink

          Hallo Frank, de cutout is het probleem niet. Echter is het wel zo dat de bodemplaat van het Lenco chassis precies 10 mm. diep is. Met een diepere uitsnede wordt deze dan zwevend. Ik vind het prettig dat de stalen console zoveel mogelijk contact maakt met de houten console.

          Beantwoorden
  • 31 oktober 2015 om 01:01
    Permalink

    Hoi Marco,

    Ik zit met smart te wachten op je artikel over het zware td124 console.
    Er zijn daarvoor geen bouw templates te vinden.
    Of weet je toevallig wel waar die te vinden?

    Groeten,
    Frank

    Beantwoorden
    • 14 december 2015 om 10:46
      Permalink

      Hallo Frank, het staat zeker nog op mijn lijstje… templates weet ik niet zo waar je deze kunt vinden.

      Beantwoorden
  • 05 november 2015 om 17:28
    Permalink

    Beste Marco,

    complimenten, ziet er goed uit! Wat zijn de totale afmetingen van de plint die je gemaakt heb? Ik wil de optie open houden er ook ooit een 12″ arm op te monteren.

    groeten

    Beantwoorden
  • 15 december 2015 om 21:03
    Permalink

    Hoi Marco,

    Ik zoek en zoek, maar kan geen gegevens vinden van mijn oude Lenco L76….. Wel de L75 en de L78. Kun jij me wellicht helpen? Ik vraag mij af of de door jou gebruikte tekeningen ook voor de L76 geschikt zijn.

    Alvast bedankt.

    Groet,

    Sjoerd Smits

    Beantwoorden
  • 14 januari 2016 om 16:48
    Permalink

    Hallo!

    Ik heb recent een TD 160 gekocht en zit met t idee te spelen om hier een massief aluminium plint voor m te maken. Is het verstandig om aluminium ipv hout te gebruiken?

    Beantwoorden
  • 27 januari 2016 om 11:45
    Permalink

    Op 17 mei vorig jaar heb ik gereageerd met een foto’tje van mijn L75 met een Jelco arm. Nu zie ik dat er een vraag over is gesteld. Beetje laat maar hier de foto’s

    Beantwoorden
  • 03 juli 2016 om 22:02
    Permalink

    Hallo,

    Ik zou heel graag de voeding voor een L78 waarover Dick uitgebreid zou gaan schrijven maken. Is er al meer informatie over te vinden ergens?
    Ik heb een L78 in zeer goede staat kunnen kopen en hoop er iets heel moois van te kunnen maken. En dan ook een plaat kopen om er op te draaien!
    🙂

    Beantwoorden
  • 30 november 2016 om 17:58
    Permalink

    Hoi Marco,
    Ik weet dat er best wel wat tijd verstreken is sinds je dit artikel hebt gepost. Maar ik ben nu bezig met mij verdiepen in het aanpassen van een L75, en deze ziet er fantastisch uit. Ik vroeg me dan ook af wat de totale afmetingen (lxb) van de plint waren.

    Beantwoorden
  • 01 december 2016 om 11:03
    Permalink

    Hoi Marco,

    Allereerst, wat is goed artikel! Ik heb eigenlijk dezelfde vraag als Richardo;
    Wat zijn de totale afmetingen van de plint die je gemaakt heb? Ik wil de optie open houden er ook ooit een 12″ arm op te monteren.

    Beantwoorden
  • 14 december 2016 om 20:03
    Permalink

    Hoi Marco,

    ik heb mijn oog laten vallen op een L78SE arm (Jelco) degen met het anti skating wieltje .
    Heb ook onlangs een l78 gekocht voor een prikje ,en deze is nog in prima staat ,ga hem wel demonteren
    en alles mooi schoonmaken en smeren ?
    Nu is mijn vraag: kan ik de arm van de L78SE ,,S,, shaped ,monteren op een L78 ? of moet er uitgelijnd worden ?
    Heb jij soms een tekening met maten van die arm?

    mvg,
    willy

    Beantwoorden
    • 11 april 2017 om 11:23
      Permalink

      De spindel tot pivot afstanden van een L78S(E) en een L78 zijn verschillend, de spindel tot pivot afstand van een L78S(E) is 202mm, die van de L78 is 210mm, de arm op een L78S(E) is een Jelco SA-13TLI waarvan ik de tekening heb bijgevoegd, daar staat 210mm als maat maar het is toch echt 202mm.

      Beantwoorden
  • 19 december 2016 om 13:46
    Permalink

    Hallo Marco!

    Zeer interessante projecten dat je hier neergeschreven hebt voor ons!
    Ik heb zelf recent een Lenco L75 gekocht om volledig te restaureren, nieuw lakje, nieuwe plint, andere toonarm,…
    Om de zwarte verf van het chassis te verwijderen, gebruik je dan ook een korrel 320 om te schuren? En doe je dit dan met de hand?

    Alvast bedankt!

    Beantwoorden
  • 30 maart 2017 om 19:54
    Permalink

    Hoe zorg ik dat antiskating tonearm L75 inorde komt. Kan nergens vinden. Hoe doe ik dat? Vide
    Handleiding NL???

    Beantwoorden
  • 03 april 2017 om 11:55
    Permalink

    Goedemorgen allemaal,

    mooie projecten zeg!
    Ik heb zelf een Lenco L58 en wil deze eerst testen. Aan de achterkant zit een DIN plug met vijf pennetjes.
    Kan deze platenspeler zomaar op een “moderne” versterker aangesloten worden? Ik zie verloopkabels op internet van Female DIN naar twee tulp plugjes.

    Beantwoorden
  • 06 april 2017 om 11:56
    Permalink

    Beste Marco,

    Inderdaad mooie projecten! Ik heb een vraag en hopelijk kan jij mij helpen. Onlangs heb ik een Dual 704 aangeschaft en deze zou eigenlijk opnieuw gespoten/gelakt moeten worden met een mat zwart antraciete verf. Weet jij welke verf ik daarvoor het beste kan gebruiken? En hoe dit aan te pakken? Ik kan hier online geen info over vinden. Bedankt alvast!

    Beantwoorden
    • 06 april 2017 om 12:29
      Permalink

      Hallo Martijn, ik gebruik eigenlijk altijd de acrylaat spuitlak van de Action. Is ook lekker snel droog. Wat wel belangrijk is dat de ondergrond licht opgeschuurd en vetvrij is.

      Beantwoorden
  • 09 mei 2017 om 12:15
    Permalink

    Beste Marco,

    Ik heb een Lenco L75 met een defecte tonearm. Wel kan ik een Jelco SA-13TLI tonearm bemachtigen. Is dit een arm die goed klinkt en past hij op de Lenco l75 ?

    Beantwoorden
    • 09 mei 2017 om 12:30
      Permalink

      Hallo Sikko,
      Ik denk dat de Jelco zeker een verbetering is tov de Lenco arm. De Lenco arm vraagt ook aanzienlijk meer aandacht en werk om hem weer goed te laten spelen.

      Beantwoorden
      • 09 mei 2017 om 13:00
        Permalink

        Past de arm dan ook 1 op 1 of moet ergens een aanpassing maken ?

        Ik heb al wat gegoogled maar kan het niet vinden.

        Beantwoorden
  • 09 mei 2017 om 13:04
    Permalink

    Beste Marco,

    Weet je ook of ik deze arm zonder aanpassingen zo overzetten ?

    Beantwoorden
  • 14 mei 2017 om 20:13
    Permalink

    Hallo Sikko,
    Dat kan ik niet zo zeggen. De Jelco kan wel op die plaats , maar of alles zo precies past denk ik niet en moet je de Jelco wel passend maken in het bestaande gat.

    Beantwoorden
  • 22 juni 2017 om 10:10
    Permalink

    Hoi Marco
    Onlangs heb ik van mijn aardig buurman een Lenco 75 kunnen overnemen . Als een ouwe aap zo gek ben ik van dat ding. Nu heb ik een paar tal kleine vraagjes . Jij schreef dat na enige jaren de v blokjes beter kan verwisselen . Hoe merk je dat zit de toonarm dan wiebelig of lossig ? ik ben niet echt handig en wil niet onnodig een reparatie uitvoeren waarbij je zoveel geduld moet hebben 🙂 B Als je de toonarm los haalt dmv die schroefjes moet je dan die moer aan de onderkant van de balk waaaan de toonarm vast zit met draden losmaken . kan je dan bij de V blokjes ? Ik hoop dat je nog beter op weg kan helpen dan je al doet hoor met je site top alvast bedankt

    Beantwoorden
  • 24 oktober 2017 om 21:45
    Permalink

    Hallo Marco, ik heb met veel intresse je artikel gelezen, ben nu zelf ook bezig met een L78 SE, rare vraag mischien, maar een Lenco geeft toch normaal een zwevende ophanging zoals een Thorens en een Dual, zie ik hier nu goed dat die verende ophanging niet meer gebruikt word? Dat het dus een stijve speler word? In dat geval plaats je er dan ook spikes onder?
    En dan het verhaal van die voeding, waar vind ik dat ergens?

    Beantwoorden
    • 26 december 2017 om 10:40
      Permalink

      Hallo Jan, Toen Lenco de zwevende ophanging had ingevoerd kwamen de problemen met de rumble en bijgeluiden. Een Lenco heeft een zware, massieve kast nodig die de energie die de motor genereert kan absorberen.Ook geen spikes gebruiken maar goede rubberen voeten. Hier vind je het het verhaal over de voeding voor de Lenco:https://audio-creative.nl/hifi/audio-creative-diy-cleanpower-tps/

      Beantwoorden
  • 25 januari 2018 om 18:48
    Permalink

    Ik hoop dat ik het hier op de juiste plaats vraag. Wie heeft ervaring met London Decca elementen? Ik zou er 1 willen kopen voor mijn Lenco L70.

    Beantwoorden
  • 08 mei 2019 om 14:27
    Permalink

    Marco,
    Komt er ook een bodemplaat op de lenco ?
    Of blijft deze open ?

    Gr Henk

    Beantwoorden

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.