Universele inschakelvertraging voor buizenversterkers

Bij het bouwen van buizenversterkers kwam ik elke keer op dezelfde wens uit om een inschakelvertraging te hebben om (nadat de gloeispanning op de buizen staat) met een vertraging de hoogspanning in te kunnen schakelen. Natuurlijk kan dit met de hand en een aparte schakelaar, maar het geheel is dan niet meer ‘foolproof’.

Universele inschakelvertraging voor buizenversterkers Foto 6

Direct of indirect verhit

Deze vertraging is niet altijd nodig. Wanneer een diodebuis in plaats van een solid state gelijkrichting wordt gebruikt. die indirect verhit is, zoals bijvoorbeeld de GZ34, EZ81, zal de hoogspanning al mooi langzaam opkomen ten opzichte van de gloeispanning en is de vertraging al bereikt. Bij gelijkrichting door diodes, of een gelijkrichtbuis die direct verhit wordt, is het raadzaam nog een vertraging toe te passen.

Overigens zijn de meningen verdeeld over het nut van het later inschakelen van deze hoogspanning, daarover geen uitspraak. In elk geval heeft het aanbeveling dit later inschakelen te doen bij de grotere eindbuizen zoals de populaire 300B, KT88, die langzaam opwarmen. Bij buisjes die in b.v. een voorversterker gebruikt worden is vertraagd inschakelen in elk geval niet nodig, die zijn snel op temperatuur.

Wetenswaardig

Op de ‘oude’ site van Triode Dick staat onder ‘Wetenswaardig’ een mooi artikel over de zogenaamde stand-by schakelaar. De manueel bediende schakelaar om de hoogspanning vertraagd te laten inschakelen wordt gebruikt om de hoogspanning ook weer af te schakelen, om bijvoorbeeld luidsprekers te wisselen of iets dergelijks en toch de buizen op temperatuur te houden. Dit wordt afgeraden: als buizen alleen gloeien zonder hoogspanning kan de kathode vervuilen door terugvallende elektronen op de gloeiende kathode.

Ook om deze reden is het raadzaam de contacten van de schakelaar bij het inschakelen van de hoogspanning te overbruggen met een weerstand van bijvoorbeeld 100k. De buizen geleiden dan al wel een beetje tijdens het opwarmen, en kathode vervuiling wordt tegengegaan.

Langzaam aan is beter

Dus, gloeispanning erop, met vertraging de hoogspanning inschakelen, en na het luisteren tegelijk beide weer uitschakelen. Verder op het verlanglijstje: status aanduiding met 1 led, geen kermis.. knipperen als er opgewarmd wordt, en continue branden bij in bedrijf. Universeel, 230V in dat altijd op een versterker aanwezig is, in elke versterker te gebruiken. Geen hoogspanning op de print, een los extern relais gebruiken zodat deze in de hoogspanningslijn kan worden opgenomen. Schakelingetje moet zo eenvoudig mogelijk.

Na wat onvermijdelijk prutsen op de labtafel is er het volgende prototype uit gekomen:

Universele inschakelvertraging voor buizenversterkers Foto 1

    • Hoi John,

      Jazeker, universeel en dus te gebruiken in elke buizenversterker. Je kunt het schakelcontact van het relais dan het beste net voor de gelijkrichter zetten die je hoogspanning gelijkricht. Wel een belangrijk punt, het is (veel) eenvoudiger een hoge wisselspanning te schakelen dan een hoge gelijkspanning.

      Mvg, Barry

  • Hallo Barry,

    Heb je nog printjes op voorraad?
    Ik zou graag twee stuks bij je willen bestellen.
    Alvast dank!

    Vriendelijke groet,
    René

    • Hoi Rene,

      Jazeker, er zijn nog printjes op voorraad. Ik stuur je een e-mail voor de verdere afhandeling, alvast veel succes met bouwen!

      Mvg, Barry

  • Hallo Jan,

    Sorry, ik lees je berichtje nu pas: nieuwe printjes zijn besteld en onderweg, ik verwacht ze elk moment. Ik neem contact met je op voor verdere afhandeling.

    Mvg, Barry

  • Hallo Barry

    Heb net je verhaal over de universele inschakel vertraging gelezen. En ik zou graag 2 printjes willen bestellen.

    Mvg, Dirk

    • Ha Barry,
      heb je nog printjes?
      ik heb een geintegreerde KT88 van triode dick, is dan 1 stuks vertrager genoeg of heb ik er twee nodig?
      MVG
      Paul

    • Er zijn nog printjes beschikbaar, Paul heb inmiddels contact opgenomen. Als je 1 voeding gebruikt (en dus niet bv 2 monoblokken) volstaat 1 printje.

      Mvg, Barry

  • Dag Barry,

    Kan ik van je een printplaatje ontvangen? Ik ben met een (hifi)buizenversterker na drie gitaarversterkers met gelijkrichtbuizen.

  • Hallo Doede,

    Het bordje uit jou link is toch wat anders; ten eerste schakelt het bordje (door de ntc) al
    om na 5 sec, wat te snel is in een buizenversterker. Ten tweede komt de netspanning op de uitgang te staan, werkt dan als inschakelvertraging voor een buizenversterker alleen als je een aparte trafo voor gloei- en hoogspanning hebt.

    Mvg, Barry

    • Hallo Barry,

      Klopt, ik heb ook slecht opgepast dat het hier speciaal ging om het vertraagd inschakelen van de hoogspanning 😉
      Dit printje is vooral bedoelt om een soft start van de primaire ingang van de trafo van de versterker te bewerken. Wat plezierig is vooral bij grotere versterkers / Trafos.
      groet
      Doede

  • Dit heb ik in gebruik:
    Klassieke 555 chip en 2N1613 voor de sturing van het relais.
    Gebouwd in Singapore met lokale componenten. (heb daar een tijdje gewoond voor mijn werk).
    Groet,
    Jan

  • >