ProjectenVersterker

Triodedick The General II eindversterker

De versterker en zijn schakeling

Voor de ingangsbuis wordt de Russische 6N30P gebruikt. Een buis die ook als de ‘supertriode’ bekend staat. De bekendere veel toegepaste ECC88 is daarbij vergeleken een watje. De 6N30 paart kracht aan een buitengewoon lage inwendige weerstand. Dat biedt perspectief als je een eindbuis stevig en breedbandig aan wilt kunnen sturen. De beruchte Millercapaciteit is dan meteen kansloos. Voor de newbees: De Millercapaciteit is de inwendige buiscapaciteit tussen het stuurrooster en de anode. Die waarde daarvan kun je vinden in de datasheets van de buisfabrikant. Vermenigvuldig die met de versterkingsfactor en je krijgt de Millercapaciteit in pF. Samen met de uitgangsweerstand van de aansturende versterkertrap vormt deze capaciteit een hoogaf filter. Dat kan nog behoorlijk ingrijpend zijn. In vroegere jaren werd de WE300B eindtriode vaak aangestuurd met een WE310 Penthode. Deze heeft zo’n hoge inwendige impedantie en daardoor hoge uitgangsimpedantie, dat er een effectief filter gevormd wordt dat al rond 1 kHz aanvangt. De totale bandbreedte komt dan uit op pakweg 12, 14 kHz. Dat willen we anno nu niet meer natuurlijk. Ook niet nodig. Meer dan 50 kHz is goed haalbaar. Het lullige is wel dat ik een tijdje terug met een fabrieksversterker heb mogen spelen die strak volgens het oude WE schema is gebouwd en ik er geweldig van kon genieten. Ik had niet eens het gevoel dat het hoog te vroeg met weekendverlof ging, meer een idee van een wat volvettere buizensound. Je hebt niet eens het meest oplossende vermogen nodig om je muziek te beleven, vermoed ik. Erg boeiende materie. Wat is dan ‘waarheid’ potvolblommennogaantoe… Voor de lol ga ik nog eens zo’n puur jaren 40 klassieker in elkaar zetten.

The General II versterker jpeg

Als je de eindtrap weg denkt zie je dat de drivertrap van de General II een beetje op een eindversterker lijkt. Alsof het zelf een klein eindversterkertje betreft dat het rooster van de grotere 300B weer aanstuurt. De ‘uitgangstransformator’ van de stuurtrap is echter op een speciale wijze gewikkeld en niet als een stepdown trafo gemaakt zoals bij een normale uitgangstransformator. De transformatieverhouding is 1:1. Het AC muzieksignaal wordt vanaf de anode van de voorbuis dus 1 op 1 doorgegeven aan de eindbuis. De prettig lage uitgangsweerstand van de 6N30 blijft dus ook onveranderd. Deze koppeltrafo blokt alleen de gelijkstroom.

Dat kan ook met een condensator, zoals ik net al aan gaf, heel goed zelfs, maar de trafokoppeling heeft een prettig voordeeltje. Als de buis normaal bij flink uitsturen tegen de 0 volt grens dreigt uit te komen slaat de enorm hoge ingangsimpedantie van het stuurrooster genadeloos om naar een heel lage ingangsweerstand. Dat kan bij echt positief uitsturen tot enkele kOhm dippen. Normaal is dat einde oefening voor de stuurtrap. Reken bijvoorbeeld alleen maar eens uit wat het effect is van een koppelcondensatorwaarde van 0,47 uF in combinatie met een daar achter geschakelde weerstand van 2 á 3 kOhm.

Dick van de Merwe

Dick van de Merwe is in de eerste plaats een muziekliefhebber met een voorkeur voor de analoge weergave, zijn platenspeler, de tape en cassettedecks en (goed ontworpen) hoornluidsprekers. Reeds vanaf 1997 deelt hij zijn kennis via geschreven en on-line media. Daarnaast schreef hij vele recensies voor de hi-fi bladen HVT en Vi-fi. Dick's adagio is: 'Een dag geen muziek is een dag niet geleefd'.

7 thoughts on “Triodedick The General II eindversterker

  • Mooi stuk weer Dick, genoten. Fijn ook dat je meetwaarden publiceert.
    – Zijn dit interstages van AE, met de reguliere kern of de amorfe?

    Beantwoorden
    • Hallo Jaap,

      Bedankt voor je reactie!

      Ja, het zijn interstagetrafo’s van AE, met een amorfe kern.
      Het blijkt dat meten erg belangrijk is bij het gebruik van interstagetrafogekoppelde versterkertrappen. De bandbreedte duikelt in elkaar bij een verkeerde aanpassing. Met name de uitgangimpedantie van de voorliggende trap, die de primaire kant aanstuurt, blijkt het meest kritisch. Doe je het goed, dan is de bandbreedte schier onbeperkt, pak je het naïef aan door zomaar een favoriet buisje te gebruiken, dan is de kans groot dat het totaal mis gaat.

      Beantwoorden
  • Dick
    Een vraag: de zwarte stippen in het schema bij de interstage trafo wat houd dat in ?
    moet je de interstage op een speciale manier aansluiten ?

    Eric

    Beantwoorden
    • Eric,

      De stippen geven de faserichting aan. Als je de interstage trafo in tegenfase aansluit stort het frequentiebereik in elkaar.

      Beantwoorden
  • ik heb een kt88 versterker push pull, die heeft op de luidspreker traffo 510volt.
    werkt nu op aangelegde negatieve spanning.
    wil die laten werken op kathode weerstanden, de nul stroom moet 50mamper worden.
    Raa is 6k , welke waarde in weerstand moeten de kathode weerstanden hebben.
    hoeveel ohm.
    Een andere vraag, over een andere buizenversterker met het schema van jou, schema kt88 push pull waarbij de luidspreker traffo Raa 6k moet zijn . stond ooit een fout in je schema, en heb 10k trafo’s laten maken.
    wat gebeurd er als ik de 10k trafo gebruik. welke invloeit heeft dat op de versterker uitgang.
    Krijg ik dan minder vermogen uit de versterker met 10k uitgang trafo. Of is het gebruik van de 10k trafo niet mogelijk?

    Beantwoorden
  • Een vraag
    Hoe kom ik aan het schema van de generaal ?
    Gr pieter

    Beantwoorden

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.