Triodedick Classic Two 300B Single ended stereo eindversterker

Metingen

Voor een single ended versterker zonder enige vorm van negatieve tegenkoppeling mag ik zeggen dat ‘ie het goed doet op de meetbank. Vergeleken met een solid state versterker toont het uiteraard ronduit matig. We moeten bij het meten van single ended versterkers andere normen aanhouden. Een paar procent vervorming bij verder uitsturen zal geen enkele probleem zijn. Het opvallende is dat er bij een buisversterker van vervelende vervormingen meestal niks te merken is, zelfs niet bij wat hardhandiger uitsturen.

DSC02057De zeven lullige wattjes van een 300B bak kunnen je luisterkamer met gemak vullen, en niet alleen met een hoogrendement speaker, ook met een normaal 88 dB/w/m zul je zelden tot nooit te kort komen. Typisch hoe veel mensen dat nog denken.

Ik las pas nog weer op een verder respectabel forum dat 95% van de hedendaagse luidsprekersystemen geen partij zijn voor een mooie 300B SE versterker. Allemachtig, wat een vreselijke onzin. Aan dergelijk geneuzel heeft echt niemand iets. Van horen zeggen en niet uit eigen ervaring misschien?… Ik zou het haast om willen draaien. Het merendeel van de luidsprekersystemen die ik thuis ter recensie had, en dat was een behoorlijk aantal in de loop der jaren, hebben geen enkele moeite om samen met een 300B versterker tot prachtige prestaties te komen.

En verlies niet uit het oog dat als je het met 7, 8 of 10 watt niet redt in je situatie, je ook niet uit de voeten komt met een 20 watter. Daar is de winst van pakweg 3, 4 dBw meer power gewoonweg te gering voor. Je weet toch nog wel dat als je voor je gevoel twee keer zo luid wilt spelen er een factor 10 meer versterkervermogen nodig is?

Toch nog even een leuke anekdote:

Ik was vorig jaar bij Menno van der Veen in Zwolle om een middagje over single ended versterkers te praten. Ik heb de Triodedick Classic Three voorversterker bij me en de Triodedick Ceasar II 300B SE. Ik was vooraf niet helemaal gerust. Menno heeft een royale werkruimte in zijn monumentale winkelpand, met een hoog plafond. Er staat een luidsprekersysteem die niet echt een moeilijke belasting vormt, maar wel over een normaal rendement beschikt. Daarbij is de ruimte bij aanvang volgestroomd met iets van 40 hobbyisten. Ik zet een stukje muziek op en merk dat de volumeregelaar behoorlijk verder open moet voor een kamer vullend geluid.

De versterkers geven echter geen krimp. Dit gaat eerlijk gezegd zelfs mijn petje te boven. Af en toe, bij stevige uithalen, meen ik te horen dat de het signaal tegen de grens aan hangt, maar gemiddeld genomen gaat het echt goed. Dergelijk excessieve omstandigheden, die in een gemiddelde huiskamer never nooit benaderd wordt, of je moet wel vreselijk hongerige luidsprekers hebben. Ik heb eerlijk gezegd normaal liever wat meer reserve headroom. Maar het bewees me wel dat er nog meer mogelijk is met een een mierenwatt versterker dan dat ik zelf voor mogelijk hield… Het benodigde uitgangsvermogen wordt gewoonweg veel te vaak zwaar overdreven.

En hey, ik heb wel veertig getuigen! Het was daarbij een uiterst gezellige middag.

Snel weer over tot de orde van de dag

Frequentierespons 1 watt 1 khzDe frequentierespons geeft het -3 dB punt op 74 kHz. Bij ongeveer 140 kHz is een lichte bult van de traforesonantie te zien, netjes buiten de kritische range. De vervorming neemt bij het verder uitsturen wel toe, maar mooi regelmatig en het blijft over de volle frequentieband constant.

 

 

DempingfactorDe dempingfactor is vanzelfsprekend laag, maar omdat er een echte triode als eindbuis is gebruikt, die een lagere inwendige weerstand heeft dan een Penthodebuis, blijft het toch acceptabel. Ik meet ten opzichte van 8 Ohm een df van rond 3,6.

 

 

THD vs uitgangsvermogenEen uitgangsvermogen van 7 watt in 8 Ohm geeft 1.8 % THD+n (totale harmonische vervorming plus noise, ofwel brom en ruis), voorwaar niet verkeerd voor een 300B SE buizenbak. Boven het 7.5 watt punt neemt de vervorming sneller toe.

 

FFT THD n 1 watt 1khz 8 Ohm

Het FFT plaatje van het spectrum laat een mooi aflopend harmonisch spectrum zien, met de tweede harmonische als hoogste. Dit zien we graag. De 50 en 100 Hz pieken zouden wat lager mogen. Het ligt allemaal nog diep genoeg om geen hoorbare brom ui de speakers te horen, maar ik heb deze versterker langere tijd voor een hoogrendement Klipsch La Scala ingezet. Om de lijn wat gladder te krijgen is de capaciteit van de eerste condensator verhoogd door een parallel geschakelde 47 uF. Bij een ‘normaal’ rendement speaker niet nodig, maar ik ben zelf altijd wel gecharmeerd van een schone voedingslijn…

Dick van de Merwe

Dick van de Merwe is een echte buizenveteraan. Zijn Triodedick zelfbouw projecten worden wereldwijd door hobbyisten gebouwd. Reeds vanaf 1997 deelt hij zijn kennis via geschreven en on-line media.

6 thoughts on “Triodedick Classic Two 300B Single ended stereo eindversterker

  • 24 juni 2012 om 14:09
    Permalink

    Beste Dick,

    Ik heb deze versterker een aantal jaren geleden ook gebouwd, met de 6N6 en 6N30.
    Bij deze versterker,had ik problemen met oscilleren.
    Met het blote en geoefende oor was het niet waarneembaar.
    Als je echter naar de gloeidraad van de 300B buis keek, zag je ,dat bij luide passages de gloeidraad feller ging branden; foute boel dus.
    Op de scoop was te zien, dat i.d.d de versterker heel hoog stond te oscilleren (130kHZ)
    Ook op de gloeispanning, zag je hetzelfde beeld terug.Zelfs met een simpele voltmeter zag je de gloeispanning ongelofelijk variëren tussen de 5 en 6 volt.
    De gloei units verwisseld, geen resultaat.
    buizen verwisseld , geen resultaat.
    Uiteindelijk heb ik de stopweerstanden op het rooster van de 300B vergroot; weg oscillatie!
    Louis Schaeffer, Mijdrecht.

    Beantwoorden
    • 29 juli 2012 om 16:24
      Permalink

      een “varkensneusje” ferrietkraaltje wil ook wel eens helpen !

      Beantwoorden
  • 15 oktober 2012 om 21:42
    Permalink

    Hallo Dick,

    Bij de update van de Classic Two versterker (16-6-2012) is er iets mis gegaan, denk ik.
    Bij de tekening van het versterker deel, staat onder de tekening 5670/2c51.
    Maar de pin layout is niet correct. Volgens mij zittende gloeidraden op 1 en 9, de eerste triode helft is correct.
    Bij de tweede triode helft word pin 4 de anode aansluiting,pin 3 het stuurrooster, en pin2 de kathode. De afscherming tussen de 2 buishelften zit dan aan pin 5.

    Groet: Louis Schaeffer

    Beantwoorden
    • 17 oktober 2012 om 16:40
      Permalink

      Ha Louis,

      De vergissing is recht gestreken. Bedankt voor je positieve feedback!

      Beantwoorden
  • 17 augustus 2015 om 10:57
    Permalink

    Hallo Dick,
    In het voedingsschema zet je zowel de 5U4 als de 5R4 als geschikte gelijkrichterbuis. De 5R4 mag echter volgens de datasheets die ik kan vinden slechts max 4 uF als ingangs C zien terwijl de 5U4 volgens specs 40 uF mag hebben. Jij zet er echter in je schema al ruim 60 achter. Geeft dat geen problemen en meer in het bijzonder bij het gebruik van een 5R4 ?

    Beantwoorden
    • 17 augustus 2015 om 11:07
      Permalink

      Hallo Marcel,
      Die maximale 4 uF geldt als je de 5R4 op zijn maximale anodespanning gebruikt van 900 volt. Bij een ‘normale’ voedingspanning van zeg maar 350, 400 volt geeft een hogere capaciteit van 60 uF geen problemen.

      Beantwoorden

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.