Linkwitz Orion zelfbouw luidspreker

De bestelling uit America

Zo gezegd, zo gedaan. Omdat ik de luidspreker geheel zelf ga bouwen heb ik alleen de bouwtekeningen en de printplaten voor het filter aangeschaft. De bestelling van de Orion wordt dan ook deels als PDF bestand en deels als fysieke waar geleverd. Aangezien de printplaten en de cd’s netjes in een bubbeltjes enveloppe passen komen er gelukkig weinig verzendkosten bij. En met de luchtpost heb je de set binnen 4 dagen thuis.schema's en bouwtekeningen

Het actieve cross-over

asp_01Het cross-over bestaat uit een actieve filtering van het hoog, midden en laag. Linkwitz gebruikt hiervoor een 24 dB/oct. filter voor alle overgangen, welke wordt opgebouwd middels een groot aantal opamps, de OPA 2134. Per kanaal zitten er maar liefst 11 van deze rakkers in, om de gewenste filtering te verkrijgen. De cross-over frequentie is, in de laatste update versie (revisie Orion 3.4), 92 Hz en 1440 Hz. Je ziet dus dat de Seas tweeters een heel groot en belangrijk deel van het frequentiespectrum voor hun rekening nemen.

Naast de bouwtekeningen van de luidsprekers zelf worden mij ook de twee printplaten toegestuurd, welke bestukt moeten worden met diverse componenten om een werkend filter te verkrijgen. Best wel een klus, gezien het groot aantal componenten per print. Naast de printen komt er gelukkig wel een zeer uitgebreide handleiding en diverse schema’s. Iedereen met een beetje soldeerkennis kan deze set in elkaar fabrieken.
Orion crossover Maar niet overmoedig worden hier, het is wel degelijk belangrijk om dit zeer zorgvuldig te doen. Een foutje is zo gemaakt en als alle componenten geplaatst zijn is het lastig om de fout terug te vinden. Gelukkig heeft Linkwitz op belangrijke plaatsen op de print testpunten gemaakt. Daarbij is ook nog eens de opbouw goed gesegmenteerd in het hoog, midden en laag sectie. Met behulp van de bijgeleverde test cd kun je met behulp van testsignalen en de daarbij behorende spanningen op de testpunten, precies meten of het filter goed werkt.
Mocht het uiteindelijk helemaal niet lukken, dan is er een mogelijkheid om het filter op te sturen naar America, waar het tegen een zeer schappelijke prijs wordt nagekeken en werkend wordt gemaakt. Maar vooralsnog, ga ik er vanuit dat mij dit gewoon goed gaat lukken.

De opbouw van het actieve filter

filter opbouw
Belangrijk is om overzichtelijk en gestructureerd te werken.
Ik heb eerst alle opamp voetjes en weerstanden geplaatst en daarna de condensatoren. Check en dubbelcheck. Meet de waarde van de componenten allemaal na voordat je ze plaatst. Als laatste worden de opamps zelf en de overige componenten geplaatst. Op de printen staan de onderdelen duidelijk beschreven en ook de beschrijving in de bouwbescheiden is duidelijk en precies. Ik heb overigens de meeste componenten gewoon in America besteld. orion-1-3

Dit om het feit dat de diverse waarden van de condensatoren en weerstandjes erg nauw en precies komen. In Nederland is ook niet elke waarde leverbaar. Wees niet te bang om creatief te zijn. Sommige waarden zijn gewoon niet (meer) te krijgen en zul je ze moeten samenstellen met verschillende componenten. Volgens de laatste berichten is het filter er nu wel en zijn alle benodigde onderdelen gewoon standaard leverbaar.

De kast

Ik gebruik voor de kast een standaard 19” aluminium behuizing. Dit is dezelfde die wij ook voor de voorversterkers gebruiken.
Linkwitz crossoverIn de breedte geplaatst passen beide filter printen er netjes in. Achterin de kast is nog ruimte genoeg voor een goede voeding. De voeding, die je op de foto ziet is een oude, maar hoogwaardig opgebouwde voeding uit een laboratorium AD converter, die ik nog had liggen. Maar hier kun je ook gewoon een goede losse +/-12 VDC, 300 mA voeding gebruiken. Ook deze kan eventueel door Linkwitz geleverd worden.
Linkwitz crossover
Op het filter zijn een viertal kleine potmeters geplaatst, waarmee je per kanaal, het hoog en het midden/laag iets kunt bijregelen. Ik heb in plaats daarvan in het front van de kast een tweetal dubbele 1K potmeters geplaatst, zodat ik het filter kan regelen zonder de kast open te schroeven. Een groot voordeel is dan ook dat beide kanalen tegelijkertijd worden ingeregeld.

Linkwitz crossover kastLinkwitz zelf gebruikt een plexiglas kastdeksel met een kleine opening. Daarmee zijn de potmeters gewoon bereikbaar met een kleine schroevendraaier. Overigens hoef je dit niet zo vaak te doen. Eenmaal juist ingeregeld behoeft dit geen aanpassing meer. Echter is het zo dat Linkwitz regelmatig filterupdates plaatst. Door deze aanpassingen is het inregelen van de potmeters ook weer nodig. Het is dan wel zo praktisch, als ze makkelijk toegankelijk zijn.

Complex maar toch overzichtelijk

Orion crossover schemaMijn complimenten naar Siegfried Linkwitz, Want dit filter is verre van eenvoudig. Alle waarden komen zeer precies en zijn door Linkwitz geheel met de hand doorberekend. De beste man is wiskundige en natuurkundige van de oude stempel.
Gelukkig hoeven wij audioliefhebbers daar niets mee te doen. Als je het schema en de adviezen van Linkwitz netjes opvolgt, is het echt goed te doen en is het resultaat een prima werkend, full-proof cross-over. Als de spanning erop gaat en alle meetpunten goed kloppen, werkt het filter gewoon naar behoren. Het leuke van deze opzet is, dat het filter in de loop van de tijd gewoon aangepast kan worden.

Dit is wat Linkwitz ook steeds doet en beschrijft in zijn updates. Alle handelingen worden ook duidelijk op zijn site beschreven. Door deze updates gewoon letterlijk te volgen en de betreffende componenten te vervangen of aan te passen, is het bouwen van een dergelijk filter ook voor iemand zonder al teveel elektrotechnische kennis, goed te doen. En bevalt het klankmatig niet? dan bouw je hem zo weer terug.

Orion filter karakteristiek

Marco Bouwer

Marco Bouwer is een ware luidspreker en platenspeler fanaat. Wanneer hij niet voor zijn luidsprekers zit, dan werkt hij wel aan een paar nieuwe. Onlangs heeft Marco de laatste hand gelegd aan een revolutionaire platenspeler arm.

6 thoughts on “Linkwitz Orion zelfbouw luidspreker

  • 25 september 2012 om 19:24
    Permalink

    Erg leuk om te lezen, goed verhaal, mooie foto’s, super.

    Vandaag de site ‘ontdekt’, dat wordt nog veel leeswerk maar met dit soort verhalen een groot plezier.

    Dank!

    Beantwoorden
  • 13 januari 2013 om 22:22
    Permalink

    Beste

    Open baffles die een bas driver hebben met lagere qts en een shelf filter zijn de beste voor laag, nadeel een wat stevige versterker nodig in de 250 plus watjes, Siegfried heeft veel kennis op dit gebied en doe dan ook het juiste, jij hebt een paar prachtige speakers van zijn wieg, maar je zal wel weer de kriebels gaan krijgen verder te gaan, ik zelf ga binnenkort met 4 18 inch een open baffle maken, een grote oppervlakte van de conussen kan een basbereik geven tot wel de onderste octaven met een shelf filter en een flinke versterker ik werk met analoge filters en een alpass lineleven shelf.

    Zie veel OB die de eminence 15 inch gebruiken met hoge qts van 1.4 die slappe motor maakt de bas langzaam en duf, gaat wel lekker diep. Ikzelf experimenteer met visatons wsp26s 10 inch woofers, eerst in een h frame en nu bezig met een acoustical resistance box, de bas van deze woofers voel je letterlijk, de acoustical box kan een kaarsvlam laten wapperen, al met klein volume als ie goed is gedemt. Ik maak ook zelf versterkers in de vorm van hybrides, dus buizen met mosfets, de laatste is een dual mustage waarbij er geen buizen in cathode schakeling staan ik vind het geluid niet lekker bij deze cathode followers, ik heb nu dus alleen plate followers en dc gekoppeld aan de mosfets, deze kan je met en zonder feedback gebruiken, ze klinkt schoon en erg open, zie link hier onder, er is geen basbox wat je hoord is gewoon even snel een mid en tweeter aan elkaar, mid krijgt dus alles, maar klinkt er fraai lijkt me deze oude phillips mid uit de jaren 70. ik heb meerdere ontwerpen ook van allfet amps, erg simpele single end typen allemaal met current feedback voor snelheid, ik ben niet zo rijk en dus moet ik vogelen, maar het gaat prima al jaren, wellicht kan ik er ooit geld mee verdienen, zeker met de amps omdat boxen voor mij wat nieuw is.

    http://www.youtube.com/watch?v=mAYXzegWnn4&list=UUFM73rUhzLW_bQ8ytUtyt_Q&index=3

    Geluid is natuurlijk niet geheel super met de mobile telefoon camera, maar goed geeft een idee.

    veel geluk met deze mooie hobbie, pas op je oren met volumes.

    vrg kees

    Beantwoorden
    • 19 mei 2014 om 21:01
      Permalink

      Hoi Kees,

      Je hoort verrekte goed dat dit gedoetje potentie heeft!

      Ik ben zelf ook al een tijd aan het experimenteren met een open doos speaker systeem.
      Ik krijg er geen genoeg meer van!

      Ik heb 3 kleine breedbanders in serie en dat parallel aan 2 grotere breedbanders in een open doos gelegd en er gaten in gemaakt voor de conussen uiteraard.
      Per kanaal dus 5 speakers.
      Wat je hoort is een enorm detailrijk midden en het hoog loopt redelijk ver door maar subbas is er echt niet maar dat mis je niet zo.
      Ik begin wel moeite te krijgen met luisteren naar gesloten boxen, er blijven weinig boxen over die mij bekoren.
      De beluisterde versterkers zijn normale fabrieksapparaten en zelfs een transistor juke box versterker deed mee.
      Het gaf altijd een verbetering tov een normale box.
      Wel wil eea ondersteunen met een tweeter maar via een C is het resultaat niet echt je van het.
      Er lijkt dan iets uit faze te staan dus tzt maar weer proberen met een spoel erbij.

      Groet Frank.

      Beantwoorden
  • 14 mei 2013 om 10:19
    Permalink

    @ kees. Welke eminence bedoel je dan?
    Bijv:
    De eminence deltalite ii 2515 heeft een qts van 0.38. Daarbij een gevoeligheid van 99.2 db.
    Dit maakt het hem zeer geschikt voor het gebruik met een laag wattage versterker.
    Een heel mooi project is de obl-11 van Troels Gravesen.
    Zelden zo’n diep en vooral snel laag gehoord. Al helemaal van een ob.
    Voordeel van een hoogrendement ( gevoeligheid) is ook dat bij zeer hoge volumes de woofer amper in beweging is. Dus minder (geen) vervorming.
    Wel gevaarlijk voor het gehoor. Een obl-11 heeft een gevoeligheid van 95db en in combinatie met een lage vervorming nodigd dit uit tot “gas geven”. (Vooral onder de jongeren 🙂 )

    Beantwoorden
  • 21 maart 2021 om 10:23
    Permalink

    goeden morgen ik wilde een speaker kast bouwen met een philips ad 12200 breedbander in een pvc buis met een diameter van 31.5 x 75cm lang zou dit wat kunnen worden de wand van de buis is 1cm dik ik wilde achterzijde open laten

    Beantwoorden
    • 21 maart 2021 om 10:48
      Permalink

      Hallo Frank, helaas is dat niet zo te zeggen.

      Beantwoorden

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.