iGoliath 211 triode versterker

De kast

Ik gebruik een 100 mm hoog chassis omdat er voldoende ruimte moet zijn voor de interstage trafo. De opbouw van het chassis is met aluminium kokerprofielen voor de zijkanten en 10 mm dikke aluminium platen voor het front en achterpaneel. De maatvoering van het kokerprofiel is 100×18 mm bij een wanddikte van 3 mm. Deze profielen zijn bij de metaalhandel per strekkende meter te verkrijgen.

iGoliath chassis zijkant, audio-creativeDe kokers zijn voorzien van gelijmde aluminium proppen met schroefdraadgaten voor het front en achterpaneel. Alle montageplaatsen zijn voorgeboord en voorzien van schriGoliath, Foto rvs chassisplaat, audio-creativeoefdraad. De panelen zijn gepolijst en gespoten. De oplossing die ik bedacht heb om het hoofd te bieden aan het optredende ruimteprobleem is een sub-chassis met daarop de C2 condensator combinatie voor de voeding van beide trappen.

Daarnaast staat de interstage en aan de voorzijde is de PCB gemonteerd voor de negatieve roosterspanning. Deze module is hangend bevestigd en met de moeren (M6) van de uitgangstrafo vastgezet. Alle horizontale chassisdelen zijn gemaakt van rvs. Na het boren en ponsen van de benodigde gaten in de chassisplaat en het lassen van de plaatjes op de trafobehuizingen, zijn al deze rvs-delen gepolijst. Alle verticale vlakken zijn zwart gespoten.

De versterker

iGoliath 211 schemaDe eerste trap is opgebouwd rond de bekende 6N30 dubbel triode (6H30 In Cyrillisch schrift). Dit is een medium gain triode met een mu van 14 á 15 die ik graag in mijn versterkers gebruik. Het is een echte krachtpatser met een, voor een stuurbuis, zeer lage inwendige weerstand. De kathodeweerstand van de 6N30 is met een capaciteit ontkoppeld om de uitgangsimpedantie van de buis zo laag mogelijk te houden. Ik heb hiervoor 100uF/16V Blackgate non-polar condensatoren gebruikt die ik nog op de plank had liggen. Deze mooie condensatoren zijn helaas al weer enige tijd uit de roulatie, maar je kunt natuurlijk zonder probleem een andere goede en gangbare elco op deze plek gebruiken.

Quasi Klasse-A2

De reden dat de versterker maar beperkt gebruik kan maken van de mogelijkheden die met klasse-A2 geboden worden, ligt aan de beperkte hoeveelheid stroom die de 6N30 kan leveren. Als de eindbuis richting zijn positieve aansturing gaat, zakt de anodeweerstand (die de 6N30 ziet over de interstage) naar het niveau van het stuurrooster die dan rond de 2 kOhm ligt.

De 6N30 kan dat best nog een tijdje bijbenen, maar als het rooster echt vol in de positieve aansturing schiet en flink stroom gaat eisen, dan komt de dappere Rus in adem- nood. Als je echt gebruik wilt maken van A2 waarbij een dubbel uitgangsvermogen tot de mogelijkheden hoort, dien je gebruik te maken van een 300B of Mosfet in de stuurtrap. In het huidige geval geeft deze schakeling wat meer headroom. Voor de prestaties hoef je het dan allang niet meer te doen, getuige de vervormingscijfers die verderop in dit artikel worden besproken.

Ruststroominstelling

iGoliath bovenaanzichtDe secundaire wikkeling van de interstage wordt gevoed met een negatieve spanning om de virtuele nul van het rooster zo’n 59 V omlaag te trekken. Zolang het signaal binnen het negatieve spanningsgebied blijft, speelt de versterker in klasse A1. Bij het positief worden gaat de versterker over in klasse A2. Voor het instellen van de ruststroom gebruik ik een klassieke NRS-schakeling waarmee heel simpel van buitenaf de negatieve roosterspanning met een potmeter te regelen is. Zoals al vaak gezegd en geschreven, zit de werkelijke kwaliteit van een versterker in de eerste Watt, Want daar zit de informatie en detaillering die wij zo graag horen.

Hoe beter de controle over het muzieksignaal is, hoe hoger de kwaliteit van de weergave. Met de controle van deze versterker is niets mis. Integendeel zou ik zeggen. De weergave heeft autoriteit en kracht en geeft een natuurgetrouwe indruk. Natuurlijk wil je op zijn tijd de volumeknop ook wel eens verder opendraaien zonder dat de versterker je in de steek laat en dat laatste is met deze versterker goed gelukt. Het is een typische Single Ended Triode versterker gebleven, maar heeft een paar fijne extra’s zowel op het gebied van klankeigenschappen, laagweergave en op het gebied van vermogen.

Peter Gelder

Peter Gelder is een enthousiast zelfbouwer van buizenversterkers. Daarnaast is hij actief in de weer met streaming audio. Het liefst in een zo hoog mogelijk resolutie.

7 gedachten over “iGoliath 211 triode versterker

  • 19 augustus 2012 om 18:41
    Permalink

    Hoi Peter,

    Gefeliciteerd met je leuke artikel; dit leest goed weg. Ik ben trouwens wel benieuwd waar het tweede-orde nulpunt bij zo rond de 65kHz vandaan komt ? Zit dit hem in de miller-C en de paracitaire-C van de interstage transformator ? Of heeft dit een andere oorzaak ?

    Beantwoorden
    • 19 augustus 2012 om 20:50
      Permalink

      Dag Raymond,

      Bedankt voor je reactie! Er moest nog het e.e.a. geregeld worden voordat ik jouw vraag via de site kon beantwoorden en heb ik in eerste instantie rechtstreeks naar jouw mailadres gereageerd. Dit antwoord heb je dus (in grote lijnen) al ontvangen.

      Het afvallen van de frequentiecurve bij 65kHz is de fysieke beperking van de UGT. Zoals ik al in het artikel schreef, moet je bij het maken van zo’n trafo met een hoge impedantie (10K) èn veel vermogen over de primaire wikkeling, compromissen sluiten en/of keuzes maken. Je kiest voor een frequentie range die start in het diep laag of je kiest voor een ver doorlopend hoog. 65kHz is overigens een frequentie die 3x boven de gehoorgrens ligt, dus de gekozen verhouding van hoog en laag in deze uitgangstrafo, is in mijn beleving perfect.

      De 6H30 set-up van de voortrap die hier gebruikt wordt, is identiek aan de set-up die Dick toepast in zijn voorversterkers. Volgens de meetplaatjes die hij voor deze versterkers gemaakt heeft, haalt hij met gemak de 100kHz. Ook de 1:1 interstage is een meerdere malen toegepast component en deze kent vanzelfsprekend ook een begrenzing, maar deze ligt rond de 100kHz.

      Ik hoop dat dit voldoende antwoord is op jouw vraag.

      Beantwoorden
  • 27 juni 2013 om 02:26
    Permalink

    Peter,

    Ik luister met enorm veel plezier naar je eerste Goliaths. Ik heb ze ongeveer twee jaar geleden van je gekocht en ze klinken perfect! Ik heb inmiddels de Audio Note’s AN-E van Dick gekocht en dit is een goede combinatie!

    Ik volg de voorderingen nauwlettend op afstand en ben zeer geïnteresseerd.

    Keep up the good work and keep in touch!

    Groet Michael

    Beantwoorden
  • 02 augustus 2013 om 18:46
    Permalink

    Ik was laats bij een kennis van mij die ook met een 211 bezig was. In opdracht van een Engelsman was hij bezig aan een trafo voor een 211, 12kOhm / 4 en 8 ohm. Het prototype wat hij net klaar had liep van 10Hz- 73kHz -3dB. De belasting is hoger dan de goliath omdat de buis op 1200V komt te staan.
    Ik vond de trafo echter wel heel duur, 250 euro en zoek nog naar een betaalbaardere trafo. Wat kost die van AE?

    Beantwoorden
    • 02 augustus 2013 om 23:59
      Permalink

      Hallo John,

      Alles is relatief natuurlijk. Als het een goede trafo is hoeft 250 euro niet te veel te zijn. Wat de Goliath trafo’s van AE kosten? Je kunt ze even bellen of mailen natuurlijk…:-)

      Beantwoorden
      • 04 september 2013 om 16:10
        Permalink

        Ik heb de prijs, via via, van AE gekregen: €235,- p/st

        Beantwoorden
  • 12 februari 2014 om 17:52
    Permalink

    Omdat ik veel verzoeken krijg voor het aanleveren van een onderdelenlijst, kun je deze vanaf heden op mijn website vinden (laatste pagina van het artikel over de 211 versterker, helemaal onderaan)
    Voor zover mogelijk staan er ook de prijzen bij (en alternatieve onderdelen met een prijs)

    Beantwoorden

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.