Hoe bouw je een eerste klas step-up trafo
De Step Up trafo
Zoals gezegd dient de step-up trafo om het kleine signaal, afkomstig van het element, te versterken. Het principe is echter niets meer dan een passieve trafo waarbij door een bepaalde wikkeling het signaal wordt versterkt. Voor een step-up trafo is dit meestal is een ratio van 1:10 of 1: 20.
Over spanning, impedantie en afsluitweerstanden
Wanneer je bezig gaat met het aansluiten van een step-up trafo kun je je volledig het hoofd breken over de diverse theorieën en aansluitmogelijkheden. Elk element heeft namelijk een eigen, ideale belasting (load resistance) nodig om optimaal te kunnen spelen. Deze waarde staat in de specificaties van je element. Ik ben geen elektronicus en ik weet dat velen onder jullie dit ook een lastige materie vinden. Als je op het internet gaat zoeken hoe je een step ratio moet uitrekenen in combinatie met de specificaties van een element en de afsluitwaarde van de phono versterker, dan ben je daar als electronica-leek al snel klaar mee en wordt het project al snel in de hoek gegooid. Toch is het niet zo moeilijk als het lijkt. Ahum… Nee echt. Als ik het kan snappen, kan bijna iedereen met een klein beetje elektronica inzicht, dat ook.
Load resistance berekenen is eenvoudiger dan je denkt
Wanneer je de versterking-ratio weet van je step up transformator, kun je eenvoudig de impedantie (load resistance), die het element gaat zien, uitrekenen. We nemen als voorbeeld een step-up ratio van 1: 10. Dat betekent dat het signaal een factor 10 wordt versterkt. De impedantie wordt echter in het kwadraat vergroot. In dit geval dus 10×10=100. (bij een step-up ratio van 1:20 dus 20×20=400). Wanneer we nu deze waarde door de afsluitweerstand van de phonoversterker delen, hebben we de load resistance die het element ziet. Zo simpel is het. De afsluitweerstand kun je overigens eenvoudig meten door de weerstand te meten meter over de plus en de min van de ingangsbussen. De meeste (phono)versterkers hebben een afsluitwaarde van 47 kOhm. In dit geval delen we 47.000 door 100 hebben we een load resistance van 470 Ohm.
Wanneer de optimale load resistance van je element afwijkend is, bijvoorbeeld 100 Ohm, kun je de afsluitweerstand van de phonoversterker aanpassen naar 10 kOhm, waardoor de juiste 100 Ohm wordt bereikt.
Cinemag 3440A transformator
Wij hebben enorm goede ervaring met de step-up transformator van Cinemag. Deze Amerikaanse firma maakt al decennia transformatoren voor industriële toepassingen. De Cinemag 3440a is eigenlijk ontwikkeld als microfoon versterker, maar voldoet meer dan uitstekend als phonoversterker. De versterking ratio is 1:9, 1: 18 en 1: 37,5
Maar hoe sluit je deze draden nu op een goede manier aan, zodat er aan de andere kant ook nog een mooi stukkie muziek uitkomt. Ondanks dat er een uitgebreid schema voorhanden is , kan dit best een lastig klusje zijn. Ik laat in het volgende project zien hoe ik dat gedaan heb. Met natuurlijk veel foto’s. Want een foto zegt meer als duizend schema’s……












Beste Marco,
Een leuk en leerzaam verslag! Heb zojuist een setje trafo’s bij jullie besteld. Zou er wat op tegen zijn de trafo’s direct in te bouwen in mijn phono versterker (Bottlehead Eros) in plaats van in een los kastje? Op deze manier zou de signaalweg wat korter kunnen worden…
Vriendelijke groet,
Jeroen
Beste Marco,
Een leuk en leerzaam verslag! Heb zojuist een setje trafo’s bij jullie besteld. Zou er wat op tegen zijn de trafo’s direct in te bouwen in mijn phono versterker (Bottlehead Eros) i.p.v. in een los kastje te plaatsen? Het zou de signaalweg een stuk korter maken..
Vriendelijke groet,
Jeroen
Hallo Jeroen, dat kan wel maar je moet altijd oppassen dat je geen instraling krijgt van voedingtrafo’s. De signaaltjes zijn erg klein en pakken snel brom op.
Ha Marco,
De trafo’s en schakelaars ingebouwd in m’n phono amp. Er was weinig ruimte , dus het was prakken! Het geheel afgeschermd door aluminium en mu metaal met n plakfolie. Met het inbouwen heb ik veel gehad aan jouw verhaal met foto’s die je op de site heb gezet. Zonder die handleiding was ik waarschijnlijk nu nog aan het rommelen geweest, dank daarvoor!
Ben erg blij met het resultaat, geen enkele brom of ruis. Nu lekker muziek luisteren met een Denon dl 103 sa, hele andere koek dan het MM element wat ik eerst gebruikte.
Nogmaals dank voor de info, heel tof dat er een website is voor de zelfbouwer die van goed geluid houd!
Groeten,
Jeroen
En nog een kiekje vanaf de bank..
Bij deze nog de bovenkant van de phono amp met step up trafo’s.