Een 12-deks DDDAC1794 NOS, Roon DSP en MQA






MQA

MQA logoOver een ander heet hangijzer gesproken: MQA is bij een deel van de audiofiele goegemeente een heet item geworden, met zoals weer normaal; fanatieke en minder fanatieke voor- als tegenstanders. Ik draag MQA zelf een warm hart toe, observeer de ontwikkelingen met interesse maar op een gepaste afstand, zonder er meteen op ieder Facebookdraadje in te vliegen of om op de fora wilt om me heen te slaan om mijn mening er in te proppen zoals een Fransoos van mais foie gras maakt.

Sommige lieden lijken nu al zo beïnvloed dat voor hen inmiddels alle muziek wat niet MQA gecodeerd is meteen als inferieur kan worden doorgetrokken, hoe fraai de muziek ook is. Ik ken een geradicaliseerde MQA aanhanger die de ganse dag bezig is op de sociale media om zijn inmiddels tot fetisj uitgegroeide MQA adoratie er in te slaan bij ieder die het wel niet wil horen. Zou zo’n man daarnaast ook nog tijd hebben om gewoon lekker relaxt naar muziek te luisteren? En vooral te genieten?

Deja vu all over again?

Aan de andere kant ontpoppen zich tegenstanders die nu al keihard het falen van MQA aan de bomen en deuren spijkeren. Of deze fanatici de hakken zo heftig in het zand zetten door werkelijke kennis of door eigen commerciële belangen is voor de neutrale toeschouwer overigens niet altijd even duidelijk. Dat er in zowel de voor al tegen kampen gemengde belangen spelen, lijkt echter niet geheel uitgesloten. Het lijkt soms wel weer een herhaling het aloude VHS vs Betamax, SA-CD vs DVD-Audio, DCC vs Minidisk gedoe… “It’s Deja vu all over again”, zong John Fogerty nog niet zo heel lang geleden…

Voor en na correctie

MQA claimt de bijkomstige negatieve eigenschappen van de in de masterstudio gebruikte ADC, de Analoog naar Digitaal Converter, dusdanig te neutraliseren dat het geluid dat uit onze luidsprekers komt er baat bij heeft. Daarvoor moeten de muziekfirma’s meewerken en hun uitgegeven muziek meteen tijdens het masteren coderen. Daarnaast wordt er ook nog een soort virtuele origami techniek gebruikt om de grote highres muziekfiles in te pakken zodat ze niet groter zijn dan een van de CD bekende 16 bit/44,1 kHz file. Aan de weergavekant kan de ingepakte file door een MQA gecertificeerde DA-converter dan weer worden ontvouwen tot zijn oorspronkelijke formaat.

Negatieve eigenschappen?

Wat zijn eigenlijk de negatieven eigenschappen van een ADC aan de opnamekant en/of de DAC aan de weMytek Brooklyn Dac - front (2)ergavekant? Bij digitale conversies worden digitale filters gebruikt. Digitale filters hebben min of meer een vervelende gewoonte dat ze, afhankelijk van het type filter, voor en/of na slingeren op impulsen. Dat laatste schijnt minder erg voor de kritische luisteraar te zijn, het eerste, de pre-echo is altijd een doorn in het oor van de kenner geweest. Pre-echo’s zijn immers een onnatuurlijk fenomeen.
Foto boven: De Mytec Brooklyn DAC met MQA

Om dit euvel te minimaliseren zie je soms een handvol digitale filtermogelijkheden op een DAC of CD speler. Hiermee kun je kiezen tussen een klassieke brickwall, een slapper filter maar met een mooier fasegedrag en minder in en uitslingergedrag enz… Als je de gebruiker echter opzadelt met te veel keuzes die niet zelden slechts minimale verschillen laten horen creëer je vaak meer onrust dan gemoedsrust. MQA probeert nu eindelijk eens en altijd af te rekenen met deze digitale artefacten. Via een Tidal abonnement heb je inmiddels toegang tot een groeiende collectie MQA gecodeerde albums.

Universeel

Gelukkig is een MQA muziek gecodeerde file altijd op iedere DAC af te spelen. Alleen worden de inslinger eigenschappen van een niet MQA gecertificeerde DAC niet gecompenseerd. Dan kan uiteraard niet omdat daarvoor de eigenschappen van de desbetreffende DAC eerst bij MQA moet worden ingelezen. De gemeten eigenschappen daarvan worden vervolgens verwerkt in bijvoorbeeld de software op een FPGA chip in de DAC, waarvan deze software actief wordt als er een MQA datastroom wordt gedetecteerd. Ook het compleet uitvouwen van de ingepakte MQA file wordt bij een voor MQA onbekende DAC niet gedaan. Inmiddels zijn er echter wel softwareplayers die het uitvouwen naar een hogere samplefrequentie softwarematig oplossen. Roon doet dit nog niet, hopelijk in de nabije toekomst bij een volgende software update. MQA muziek wordt zonder uitvouwen in de maximale resolutie van 24 bit/ 44,1 kHz weer gegeven.

Dick van de Merwe

Dick van de Merwe is een echte buizenveteraan. Zijn Triodedick zelfbouw projecten worden wereldwijd door hobbyisten gebouwd. Reeds vanaf 1997 deelt hij zijn kennis via geschreven en on-line media.

  • Hoi Dick,
    Weer een mooi smeuïg verhaal Dick!
    Een 12 decks gaat het bij mij ook niet worden.
    Als ik het goed zie is de frequentie van het blok signaal 1 K hertz?
    groet,
    Geert

  • >