De verschillen tussen audio-condensatoren gemeten

De verschillen tussen audio-condensatoren gemeten

Aanvullingen & Overwegingen

Aanvulling 1: Ik voel mij niet helemaal comfortabel met het rangschikken van de condensatoren op basis van de gemeten brugrestwaarde.

In tegenstelling tot de versterker THD-metingen, (waarbij het bijna onmogelijk is om vervorming te annuleren) is een meetbrug gebaseerd op annulering tussen twee “identieke” paden en deze staat daarom het opheffen van interne en externe fouten toe. Dus ik vraag me af of er misschien een lichte bijdrage van de meetbrug zelf is, die de rangorde tussen de bijna perfecte condensatoren kan beïnvloeden.

Het vreet gewoon aan mij, dat de Teflon condensator niet als beste uit de bus komt. Met betrekking tot de polyester condensator is daar geen sprake van, die is gewoon slecht. Maar ik moet een manier vinden om bevestiging te vinden voor de “nul”. Idealiter zou je dat kunnen doen met een gigantische 0,01 uF luchtcondensator, maar zoiets bestaat niet.

0.001 uF is de grootste luchtcondensator die ik heb en ik wil de metingen bevestigen onder dezelfde condities als bij de oorspronkelijke metingen. Het is misschien mogelijk om dezelfde meting uitvoeren met de GR1615A standaard meetbrug, die alleen luchtcondensatoren als referentie gebruikt samen met een interstage transformator, maar het is een stuk lastiger om de brom en ruis laag te houden met deze condensator.

Aanvulling 2: Het parallel aansluiten van een drietal grote GR luchtcondensatoren geeft ongeveer 0,0035 uF, waardoor een test kan worden gedaan binnen hetzelfde bereik als de testgroep. Brom verontreiniging is een groot probleem, omdat er geen afgeschermde kabels kunnen worden gebruikt (de kabels zijn een extra diëlectrische factor, die invloed kunnen hebben op de resultaten). Het testresultaat was niet overtuigend, want er was nog een klein residu over, vergelijkbaar met dat van de betere condensatoren in de testgroep.

Een andere test wordt uitgevoerd door gebruik te maken van de 0,01 uF range-extender condensator van de standaard meetbrug. Deze is goed afgeschermd en het residu was lager dan wat zichtbaar is binnen de schaal waarbinnen de tests zijn uitgevoerd. Het is echter geen luchtcondensator maar waarschijnlijk een polystyreentype, dus in dat geval blijft dezelfde vraag m.b.t. geannuleerde vervorming bestaan.

Het lijkt erop dat het opvangen van brom de dingen sterk kan verwarren, dus wordt de frequentie van 200 Hz naar 400 Hz verhoogd om de optredende effecten te scheiden.

Meer condensatoren zijn gecontroleerd en daaruit zijn de volgende conclusies te trekken:

  • De test is in principe geldig, hoewel de exacte rangorde van de beste condensatoren kan verschillen
  • Geen cap met een hoge DF was goed, maar een lage DF is niet de bepalende factor
  • Polyester (Mylar) varieert van slecht tot vreselijk en moet vermeden worden, tenzij je van het geluid houdt 🙂
  • Miniatuur foliecondensatoren lijken slechter dan grote
  • Er zijn enkele vuistregels om op te vertrouwen: de kwaliteit van de constructie/samenstelling kan zeer belangrijk zijn.

Aanvulling 3: Ik heb veel moeite gestoken in het verminderen van de opgevangen brom, door alle apparatuur in de omgeving los te koppelen en door het testgebied van de meetbrug volledig af te schermen.

Ik heb een ASC X463 polycarbonaat condensator en een General Radio kalibratiecondensator toegevoegd (een enorm zilver-mica folie stapelontwerp, maar niets om over naar huis te schrijven voor audio-gebruik).

Deze test is bij 60 Hz uitgevoerd, omdat het residu groter lijkt te zijn bij lage frequenties. Het residu is zeer niet-lineair met de aangevoerde testspanning: wat verder onderzocht moet worden.

Hieronder staat de nieuwe rangschikking: de waarden van het signaalresidu staan vermeld in millivolt.

Keramisch 0.12

Polypropyleen 0.2

Polystyreen (Philips) 0.3

Polystyreen (MIAL) 0.32

Teflon 0.4

Zilver-mica 0.4

Zilver-mica (GR cal.) 0.6

x463 Polycarbonaat 1.1

Polyester (Mylar) 3.0

Een Excel grafiek toont geen correlatie met diëlektrische absorptie, maar sommige condensatoren vallen wel op één lijn tegen de dissipatiefactor. Zie dat DF is uitgezet op een logaritmische schaal.

De polystyreen- en Teflon condensatoren vallen niet op deze lijn, zoals hieronder te zien is:

Condensatoren gemeten afb-7

Peter Gelder

Peter Gelder is een enthousiast zelfbouwer van buizenversterkers. Daarnaast is hij actief in de weer met streaming audio. Het liefst in een zo hoog mogelijk resolutie.

4 thoughts on “De verschillen tussen audio-condensatoren gemeten

  • 07 juni 2017 om 10:00
    Permalink

    De stellingen zijn erg kort door de bocht. Als een goede niet tegengekoppelde buizenversterker met een goede transistor in serie geschakeld wordt zal enige niet storende vervorming van de buis hoorbaar zijn, maar het ruimtelijke beeld zal vervlakken en het geheel klinkt sterk naar de transistorversterker. Dit geeft aan dat vervormingsmetingen weinig zeggen over de hoorbare vervorming. Een keten van versterkers (phono, pre, eindversterker) zal klinken als de slechtste schakel. Zodra in een transistorset een buis geplaatst wordt geeft dat weinig, meestal niet storend, klankverschil. Zodra een transistor in een buizenset geplaatst wordt tast dat direct de diepte aan.
    Alles is te meten, als we weten wat we zoeken. Dat laatste is het probleem. Onze oren reageren blijkbaar anders dan een meetinstrument.

    Beantwoorden
  • 06 maart 2021 om 11:46
    Permalink

    Dear Dick

    In aanvulling hierop zou ik graag het volgende aan dit onderwerp willen bijdragen. Aangezien mijn gehoorvlies (trommelvlies) beschadigd is en mijn gehoor boven de 5kHz slecht is accepteer ik dat wat ik hoor anders is dan wat andere mensen horen. Wat ik hoor is voor mij de norm en daar beoordeel ik dingen op. Hetzelfde zou bijvoorbeeld gelden voor kinderen die al op jonge leeftijd een digitaal implantaat hebben gekregen.

    Dat geluid zou voor ons waarschijnlijk slecht zijn, maar voor hen is het perfect in hun subjectieve gehoor. Afgezien van de invloeden die een condensator (of een ander onderdeel) kan hebben, betekent dat voor mij dat “horen” ook afhangt van de fysieke samenstelling van het oor, dus voor een deel is de subjectieve kwaliteit datgene waaraan je gewend bent. Door te vergroten, denk ik, dat mensen denken dat horen een universele kwaliteit is die voor iedereen min of meer gelijk is.

    Ik zou bijvoorbeeld baat (kunnen) hebben bij delen die iets helderder van kwaliteit zijn, omdat dit in staat is het geluid een beetje aan te passen aan de ‘gemiddelde norm’. Als ik dat doe ervaar ik de kwaliteit inderdaad als helderder (dus meer in overeenstemming met het gemiddelde gehoor) maar ik heb ook gemerkt dat ik dat niet per se prettig vind. Dit afgezien van je zeer valide meting is ook zeer waardevol. Geluid moet dus zijn wat je mooi vindt volgens je eigen specificatie en ook daar moet rekening mee gehouden worden in het eindproduct. De fysieke kwaliteit van een onderdeel is dus belangrijk en dus ook de subjectieve ‘geluidskwaliteit’, maar ik vind ook dat je rekening moet houden met de samenstelling van je oren.

    Goedkoop kan goed zijn voor mij, terwijl u misschien meer wilt betalen voor een ander geluid. Dit maakt het bouwen van een voor jou perfecte versterker zo veel moeilijker en idealiter moet het individueel op maat gemaakt worden. DIY is voor mij in die zin dus de enige weg. In het geval van mijn problematische gehoor heeft het natuurlijk wel invloed. Boven de 4kHz ligt de accentuering van het einde en het begin van de woorden omdat je dan in zekere zin een zin in woorden kunt opsplitsen en de betekenis kunt extrapoleren. Als ik me niet concentreer op het gehoor, met uitsluiting van al het andere, wordt het gewoon een gerommel, net als telefonie moeilijker is en kantooromgeving hetzelfde is.

    Lawaai van buren is erg en vooral aan de muur gemonteerde tv’s zijn een nachtmerrie omdat de lage geluiden makkelijker doordringen en dat is wat ik het meeste hoor. TV-luister ik meestal via een koptelefoon en soms heb ik nog steeds problemen met het onderscheid. Bovendien stel je jezelf ook de vraag is jouw groen mijn groen en smaakt een curry voor mij hetzelfde als voor jou? Dit ligt dus allemaal op het terrein van de zintuiglijke wereld en hoe beoordeel je dat? Interessant dat uw tests nog ingewikkelder zijn geworden u moet nu ook nog mensen met een ‘aangepast’ gehoor erbij zoeken.

    Overigens hou ik niet van hoortoestellen, ik heb ze natuurlijk wel, mijn gehoor is dan wel aangepast in de hoge frequenties maar klinkt mij blikkerig in de oren. Dit onderstreept nog eens de subjectiviteit van zintuiglijke input en voorlopig liggen de hulpmiddelen in de kast. Stilte is ook goed!

    Beantwoorden
  • 08 maart 2021 om 12:26
    Permalink

    Beste Arnold en Karel,

    Dit artikel van Conrad Hoffman heb ik 7 jaar geleden vertaald, omdat op veel forums discussies werden uitgevochten of verschillen in condensatoren wel hoorbaar zouden zijn. Daarbij kwam het woord ‘meten’ ook meer dan eens voorbij. Grappig genoeg waren er nauwelijks artikelen geschreven over de verschillen van condensatoren en toen ik dit artikel tegen kwam, heb ik het meteen (met toestemming) vertaald en op de site laten zetten. Dat er in al die jaren maar 2 reacties zijn binnengekomen is een wonder op zich, als je de felle discussies in aanmerking neemt.

    Om terug te komen op jouw verhaal Arnold: Je hebt gelijk. Condensatoren en hun invloed op de klankkleur en definitie , zijn één van de weinige dingen waarin ik nog steeds geloof in heb na 23 jaar buizenversterkers bouwen. Voor wat het waard is: ik gebruik alleen nog maar Mundorf EVO silver/gold/oil als signaalvoerende condensatoren en voor de voeding Mundorf Mlytic HV in mijn versterkers.

    Beantwoorden
  • 26 april 2021 om 19:38
    Permalink

    een interessant artikel. Helaas voor mij half begrijpelijk. Omdat ik bezig ben met een high tech 6 snarige bas bezig ben met 2 (!) Preamps, kan ik per pick-up dmv caps ook nog de juiste x-over freq instellen. Ik had het gevoel dat de polypropyleen caps van Kemet voor mij het beste was, maar ik ga nu twijfelen. Wat belangrijk is: minste fasedraaiing, minste vervorming. enz… your thoughts please… de waarden liggen tussen de 560pf….180nf

    Beantwoorden

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.