De verschillen tussen audio-condensatoren gemeten

Aanvullingen & Overwegingen

Aanvulling 1: Ik voel mij niet helemaal comfortabel met het rangschikken van de condensatoren op basis van de gemeten brugrestwaarde.

In tegenstelling tot de versterker THD-metingen, (waarbij het bijna onmogelijk is om vervorming te annuleren) is een meetbrug gebaseerd op annulering tussen twee “identieke” paden en deze staat daarom het opheffen van interne en externe fouten toe. Dus ik vraag me af of er misschien een lichte bijdrage van de meetbrug zelf is, die de rangorde tussen de bijna perfecte condensatoren kan beïnvloeden.

Het vreet gewoon aan mij, dat de Teflon condensator niet als beste uit de bus komt. Met betrekking tot de polyester condensator is daar geen sprake van, die is gewoon slecht. Maar ik moet een manier vinden om bevestiging te vinden voor de “nul”. Idealiter zou je dat kunnen doen met een gigantische 0,01 uF luchtcondensator, maar zoiets bestaat niet.

0.001 uF is de grootste luchtcondensator die ik heb en ik wil de metingen bevestigen onder dezelfde condities als bij de oorspronkelijke metingen. Het is misschien mogelijk om dezelfde meting uitvoeren met de GR1615A standaard meetbrug, die alleen luchtcondensatoren als referentie gebruikt samen met een interstage transformator, maar het is een stuk lastiger om de brom en ruis laag te houden met deze condensator.

Aanvulling 2: Het parallel aansluiten van een drietal grote GR luchtcondensatoren geeft ongeveer 0,0035 uF, waardoor een test kan worden gedaan binnen hetzelfde bereik als de testgroep. Brom verontreiniging is een groot probleem, omdat er geen afgeschermde kabels kunnen worden gebruikt (de kabels zijn een extra diëlectrische factor, die invloed kunnen hebben op de resultaten). Het testresultaat was niet overtuigend, want er was nog een klein residu over, vergelijkbaar met dat van de betere condensatoren in de testgroep.

Een andere test wordt uitgevoerd door gebruik te maken van de 0,01 uF range-extender condensator van de standaard meetbrug. Deze is goed afgeschermd en het residu was lager dan wat zichtbaar is binnen de schaal waarbinnen de tests zijn uitgevoerd. Het is echter geen luchtcondensator maar waarschijnlijk een polystyreentype, dus in dat geval blijft dezelfde vraag m.b.t. geannuleerde vervorming bestaan.

Het lijkt erop dat het opvangen van brom de dingen sterk kan verwarren, dus wordt de frequentie van 200 Hz naar 400 Hz verhoogd om de optredende effecten te scheiden.

Meer condensatoren zijn gecontroleerd en daaruit zijn de volgende conclusies te trekken:

  • De test is in principe geldig, hoewel de exacte rangorde van de beste condensatoren kan verschillen
  • Geen cap met een hoge DF was goed, maar een lage DF is niet de bepalende factor
  • Polyester (Mylar) varieert van slecht tot vreselijk en moet vermeden worden, tenzij je van het geluid houdt 🙂
  • Miniatuur foliecondensatoren lijken slechter dan grote
  • Er zijn enkele vuistregels om op te vertrouwen: de kwaliteit van de constructie/samenstelling kan zeer belangrijk zijn.

Aanvulling 3: Ik heb veel moeite gestoken in het verminderen van de opgevangen brom, door alle apparatuur in de omgeving los te koppelen en door het testgebied van de meetbrug volledig af te schermen.

Ik heb een ASC X463 polycarbonaat condensator en een General Radio kalibratiecondensator toegevoegd (een enorm zilver-mica folie stapelontwerp, maar niets om over naar huis te schrijven voor audio-gebruik).

Deze test is bij 60 Hz uitgevoerd, omdat het residu groter lijkt te zijn bij lage frequenties. Het residu is zeer niet-lineair met de aangevoerde testspanning: wat verder onderzocht moet worden.

Hieronder staat de nieuwe rangschikking: de waarden van het signaalresidu staan vermeld in millivolt.

Keramisch 0.12

Polypropyleen 0.2

Polystyreen (Philips) 0.3

Polystyreen (MIAL) 0.32

Teflon 0.4

Zilver-mica 0.4

Zilver-mica (GR cal.) 0.6

x463 Polycarbonaat 1.1

Polyester (Mylar) 3.0

Een Excel grafiek toont geen correlatie met diëlektrische absorptie, maar sommige condensatoren vallen wel op één lijn tegen de dissipatiefactor. Zie dat DF is uitgezet op een logaritmische schaal.

De polystyreen- en Teflon condensatoren vallen niet op deze lijn, zoals hieronder te zien is:

Condensatoren gemeten afb-7

Peter Gelder

Peter Gelder is een enthousiast zelfbouwer van buizenversterkers. Daarnaast is hij actief in de weer met streaming audio. Het liefst in een zo hoog mogelijk resolutie.

Eén gedachte over “De verschillen tussen audio-condensatoren gemeten

  • 07 juni 2017 om 10:00
    Permalink

    De stellingen zijn erg kort door de bocht. Als een goede niet tegengekoppelde buizenversterker met een goede transistor in serie geschakeld wordt zal enige niet storende vervorming van de buis hoorbaar zijn, maar het ruimtelijke beeld zal vervlakken en het geheel klinkt sterk naar de transistorversterker. Dit geeft aan dat vervormingsmetingen weinig zeggen over de hoorbare vervorming. Een keten van versterkers (phono, pre, eindversterker) zal klinken als de slechtste schakel. Zodra in een transistorset een buis geplaatst wordt geeft dat weinig, meestal niet storend, klankverschil. Zodra een transistor in een buizenset geplaatst wordt tast dat direct de diepte aan.
    Alles is te meten, als we weten wat we zoeken. Dat laatste is het probleem. Onze oren reageren blijkbaar anders dan een meetinstrument.

    Beantwoorden

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *