De Tsaar GM70 single ended versterker

‘De Tsaar’ GM70 single ended versterker.

Chassis

Een versterker samenstellen en achteraf bedenken of het allemaal wel in een mooi chassis past, is niet de goede weg om te bewandelen en daarom heb ik na wikken en wegen besloten om voorafgaande aan het bouwproject een paar chassis te bestellen via AliExpress. Het wikken en wegen was niet om de schoonheid of maten van het chassis, maar meer om het gewicht en de daarbij behorende transportkosten. 10kg aluminium verzenden van China naar Nederland kost minimaal hetzelfde als de chassis zelf….., maar wie mooi wil zijn moet pijn leiden, zegt het spreekwoord.

Het ziet er (in mijn ogen) dan ook professioneel en strak uit en heb er geen seconde spijt van gehad. Hoewel… dat kwam later pas, bij het naar boven en beneden (en vise versa) sjouwen van de versterkers, wat tot wat rugproblemen en bezoekjes aan de manueel therapeut heeft geleid.

De Tsaar GM70 versterker (3)

De kenmerken van deze versterkers: “imposant” en “van groot gewicht” samen met de Russische buizenbezetting met de majestueuze GM70 buis, zijn het uitgangspunt geworden voor de naamgeving van deze versterker: “De Tsaar”

De voeding

De voeding is een uitdaging op zich, want je hebt in principe te maken met 3 aparte voedingslijnen en het moet dan ook nog allemaal op een normale manier in het chassis passen. Na wat rekenwerk met PSU designer, ben ik op de volgende configuratie gekomen: voor de mu-stage een CLCRC filter, voor de driver een CLCRC filter en voor de eindbuis een CLC filter. De hierbij gebruikte (EI-kern) chokes en de voedingstrafo’s zijn weer van AE-Europe.Tsaar GM70 - voeding

Componentenkeus

De componentkeuze is er ook niet makkelijker op geworden sinds het niet meer beschikbaar zijn van Blackgate en Elna HV condensatoren. Niet makkelijker in de zin van: welk merk en type zal het goed doen op deze plek in de voeding? Een Blackgate of Elna was vroeger zowat een vaste waarde in voedingen en belangrijker nog: de resultaten waren voorspelbaar. Voor deze versterker is het uiteindelijk een mix geworden van Nippon-Chemicon en Mundorf voedingscondensatoren.

De buizenbezetting voor de gelijkrichting van de hoogspanningen is: een Tesla 6Z31 (EZ90/6X4) voor de mu-stage, een Sovtek 5AR4 voor de 300B en 2x 6DW4-B voor de GM-70.

Gloeien op AC en DC

Tentlab GM70De gloeispanning voor de 6H30 en de D3a in de mu-stage is AC, maar zowel de 300B als de GM70 zijn voorzien van Tentlabsvoedingen. Voor de GM70 had ik in eerste instantie een paar aangepaste Tentlabs 211 voedingen gebruikt, maar op advies van Guido Tent heb ik een paar 20V/5A gloeivoedingen besteld, omdat de voedingen in deze setup geen lang leven beschoren zouden zijn. Een bestelling voor een door Guido aangepast paar was dus snel de deur uit en net zo snel werden de nieuwe 20V/5A gloeivoedingen bezorgd.

Deze gloeivoedingen hebben grote toegevoegde waarde in deze versterker. Gezien de stromen die over een weer lopen is het een wonder op zich dat deze versterkers zo stil zijn geworden. Je moet echt je oor tegen het speakerdoek gedrukt houden, om nog enige restbrom te kunnen horen.

Anders dan bij de 300B is er voor gekozen om de bias van de eindbuis te regelen met behulp van Negatieve roosterspanning. Het schema hiervoor is het bekende recept van Dick en kun je hieronder bekijken. Niet in het schema staat de 62K weerstand die zorgt voor de ontkoppeling van de grid met de negatieve roosterspanning.

Peter Gelder

Peter Gelder is een enthousiast zelfbouwer van buizenversterkers. Daarnaast is hij actief in de weer met streaming audio. Het liefst in een zo hoog mogelijk resolutie.

13 thoughts on “‘De Tsaar’ GM70 single ended versterker.

  • 17 april 2016 om 20:04
    Permalink

    Complimenten ook geweldig gedocumenteerd!
    Wat kost dit bloedmooie project?

    Beantwoorden
  • 18 april 2016 om 19:53
    Permalink

    Bedankt voor de complimenten Jan en i.deKlein.
    Ik heb net hard zitten rekenen en kom uit op een bedrag rond de €2500,=
    Hier zitten heel wat verzendkosten in verwerkt, want afgezien van de trafo’s, trafo kappen, de RVS bouten en de teflon kabels, komt alles uit het buitenland. Afhankelijk van de keuze voor bepaalde merken condensatoren en het chassis, zit er wel wat marge in het bedrag. Maar je kunt je wel afvragen of je genoegen moet nemen met mindere kwaliteit, als je toch zo’n investering moet doen.

    Beantwoorden
    • 24 april 2016 om 11:37
      Permalink

      Hallo Peter,

      Complimenten voor dit mooie project, je hebt er een mooi stukje werk van gemaakt. Ik heb eigenlijk 2 vragen na je verhaal gelezen te hebben:
      De GM70 buizen zie je aangeboden met graphite en copper plate. Heb jij nog onderzoek naar verschillen gedaan en heb je bewust voor 1 type gekozen?
      De sockets voor deze buizen, zelf heb ik recentelijk ook slechte ervaring gehad met aangeboden chinese buisvoeten op eBay. Je schrijft dat je sockets gebruikt met teflon contacten, hoe zijn deze te herkennen?

      Alvast bedankt, mvg Barry

      Beantwoorden
  • 26 april 2016 om 13:23
    Permalink

    Dag Barry,
    Ik heb daar geen onderzoek naar gedaan. Ik heb wel uit correspondentie met een grote buizenverkoper uit Rusland begrepen, dat er geen verschillen zijn in max. dissipatie of andere elektrische parameters (muv misschien de verschillende capaciteiten) Ze schijnen door elkaar in dozen vanaf de fabriek te zitten en kennen ook geen apart datablad. ‘Men zegt’ dat ze beter zouden moeten klinken, maar ik hou het maar op een vraag en aanbod (en dus prijs) kwestie. In de hoogtij dagen van de buis is men niet voor niets overal overgestapt op grafiet.

    De sockets zijn Teflon blokken, met daarin geschroefde contactbussen. Als ik vanavond tijd heb, zoek ik de Italiaanse leverancier voor je op.

    Beantwoorden
  • 29 april 2016 om 21:23
    Permalink

    hallo Peter,

    Ik zie ze inmiddels ook op eBay staan, en ga me er verder in verdiepen.

    Bedankt voor je info, mvg Barry

    Beantwoorden
  • 20 januari 2019 om 03:34
    Permalink

    Hallo ..

    Mijn vader zou mij een buizenversterker maken hij heeft in zijn leven denk wel 500 gebouwd en dan grote zware jonges van 300 en meer vroeger was het zijn vak hij leefde er van … nu is hij overleden en ik nog nooit een in eigen bezit .. ben opzoek naar iemand die mij een mooie wil bouwen zon 2 x 80 watt klasse A/B .. ik heb mooie speakers gekocht pas van het merk teufel en ben er super over te spreken .. maar zou zo graag weer eens terug willen dromen naar de tijd van toen met een moeie buizen geluid en het plaatje van frank en Mireille de verzonken stad …. wie kan mij helpen .. 1000 euro heb ik er wel voor over

    Beantwoorden
    • 26 april 2019 om 22:48
      Permalink

      Ja dat is inderdaad topklasse muziek Frank & Mirella.

      Beantwoorden
  • 21 februari 2020 om 17:07
    Permalink

    The tube 6h30p is twin triode but on schematic use one triode(1/2 6h30p) or use both triode parallel?

    Beantwoorden
  • 26 februari 2020 om 18:17
    Permalink

    Thank for your information!
    If use one triode (1/2 6h30p) then can i change by one tube 417A or other tube one triode? Please advice change by the triode tube equivalent.
    Thank for your support!

    Beantwoorden
  • 28 februari 2020 om 09:49
    Permalink

    You can use a lot of other tubes, but it wil not be the same amplifier.
    For the 417A goes:
    – amplification is 38 to 43x versus 14 to 15x with the 6H30P
    – Pin layout is different
    – Setup parameters are different (sweet spot B+, cathode resistor etc.)

    If you know how and what, you can try the 417A, but I don’t know what the result will be.

    Beantwoorden

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.