S/PDIF en AES/EBU digitale aansluitingen, wat zijn dat?
  • Home  / 
  • Projecten
  •  /  De S/PDIF en AES/EBU aansluiting, hetzelfde of toch niet?

De S/PDIF en AES/EBU aansluiting, hetzelfde of toch niet?

De grote onbekende?

Op de achterkant van een CD-speler of DAC vind je niet zelden een keur aan aansluitingen. Naast de analoge aansluitingen zijn er ook een aantal verschillende digitale connecties mogelijk. De S/PDIF aansluiting, via een cinch stekker en de optische TOSLINK zijn verreweg de bekendste. De USB aansluiting is afgelopen jaren aan een niet meer te stuiten opmars begonnen en is inmiddels niet meer weg te denken. Maar er is vaak ook nog een AES/EBU aansluiting, die gebruikt maakt van een XLR stekker. Die wordt al bijna even lang toegepast als de S/PDIF cinchkabels, maar je ziet ‘m zelden gebruikt. Wat is dat eigenlijk? Die AES/EBU digitale in en uitgang?

Ontwikkelingen

M2Tech EVOS/PDIF (Sony/Philips Digital Interface) werd door Sony en Philips gelijktijdig met de voornaamste AES3 standaard ontwikkeld, die door professionals gebruikt wordt voor het koppelen van professionele audio apparatuur. Dit leidde al snel tot een wens van de verschillende normalisatie-comités om voldoende gelijkenissen tussen de twee interfaces te definiëren, zodat gebruik gemaakt kon worden van (vrijwel) dezelfde ontwerpen voor interface chips.

De ontwikkeling van deze standaarden, voor het gebruik en het digitaal koppelen van audiocomponenten voor commerciële- en consumenten audiotoepassingen, startte midden jaren 80 als een gezamenlijk initiatief tussen de Audio Engineering Society (AES) en de European Broadcasting Union (EBU).

Cambridge Audio Azur 851 achterkant

Dit alles leidde in 1985 tot de publicatie van de AES3 standaard.

Al vroeg werd deze standaard in de volksmond AES/EBU genoemd. Sindsdien zijn er in 1992 en 2003 nog revisies uitgebracht. Er bestaat zowel een AES versie als een EBU versie van deze standaard.

De verschillen tussen deze versies bestaan voornamelijk uit afwijkingen in de fysieke verbindingen, waarbij de afwijkende versie in feite een consumentenversie voor Hi-fi apparatuur is van de AES3 standaard. Hierbij is gekozen voor connectoren die gemeengoed zijn binnen de consumentenmarkt, maar ondanks de verschillen vallen deze varianten onder de internationale IEC 60958 standaard.

Deze variant op AES3 is meer bekend als S/PDIF en is vandaag de dag de meest gebruikte manier om audio-apparatuur digitaal te koppelen, waarbij voor elke stereo audioverbinding een aparte kabel nodig is.

Stello U3 achterkant

S/PDIF is nagenoeg identiek aan AES3 op protocolniveau, met uitzondering van een ingebakken kopieerbeveiliging, maar de fysieke aansluitingen zijn uit kostenoverweginXLRgen veranderd van XLR naar een coaxiale kabel met RCA-connectoren of optische vezel (TosLink). Die laatste term is eigenlijk onjuist, want het zou F05 of EIAJ Optical moeten zijn, want TosLink is eigenlijk een ingeburgerde productnaam van Toshiba.

De RCA-aansluitingen zijn meestal oranje gekleurd om zich te onderscheiden van andere RCA-connector die gebruikt worden voor bijv. composiet video. De kabel is ook fysiek veranderd van een gebalanceerde 110 Ω twisted pair kabel, naar een vaker gebruikte (en dus compatible en goedkopere) 75 Ω coaxiale kabel, waarbij de BNC-connector vervangen werd door een RCA-aansluiting, die al gemeengoed was in commerciële toepassingen.

Alles nog eens op een rijtje

S/PDIF is een consumentenversie van het AES3 formaat. Signalen die verzonden worden over ‘consumentenkwaliteit’ Toslink aansluitingen, zijn inhoudelijk identiek aan de signalen die via coaxiale S/PDIF-aansluitingen lopen, waarbij wel opgemerkt moet worden dat signalen via TOSLINK over het algemeen genomen meer jitter vertonen.

Tentlabs bDAC achterkant

De AES3 standaard loopt parallel aan deel 4 van de internationale IEC 60958 standaard. Van de daar beschreven fysieke verbindingstypes, worden de volgende 3 types algemeen gebruikt:

IEC 60958 – Type I:

Een gebalanceerde verbinding met 3 geleiders in een 110 Ω twisted-pair kabel, waarbij gebruik gemaakt wordt van XLR connectoren. Dit type wordt voornamelijk gebruikt in professionele toepassingen (dit is de AES3 standaard)

IEC 60958 – Type II:

Een ongebalanceerde verbinding met 2 geleiders in een 75 Ω coaxiale kabel, waarbij gebruik gemaakt wordt van RCA connectoren. Dit type wordt voornamelijk gebruikt in consumenten toepassingen (coaxiale S/PDIF)

IEC 60958 – Type II Optisch:

Een optische kabel die meestal van plastic, maar soms ook van glas is gemaakt en waarbij gebruik gemaakt wordt van F05 connectoren. Dit type wordt ook voornamelijk gebruikt in consumenten toepassingen (optische S/PDIF)

S/PDIF AES3 balanced AES3 unbalanced
Bekabeling 75-Ohm coaxiaal of optisch 110-Ohm STP 75-Ohm coaxiaal
Connector RCA of TOSLINK 3-pin XLR BNC
Output level 0.5 tot 0.6 Vpeak to peak 2 tot 7 Vpeak to peak 1 to 1.2 Vpeak to peak
Minimum input level 0.2 V 0.2 V 0.32 V
Maximale afstand 10 m 100 m 1.000 m
Sub-code informatie SCMS kopieer beveiliging info. ASCII identificatie. tekst ASCII identificatie. tekst
Maximale resolutie 20 bit
(24 bit is optioneel)
24 bit 24 bit

Mytek DSD DAC achterkantDe belangrijkste verschillen tussen AES3 en S/PDIF

Samenvattend: S/PDIF was de voorloper van de IEC 60958 Type-II specificatie en is op protocolniveau (data uitwisselingsformaat) gelijk aan AES/EBU. Op elektrisch niveau daar en tegen, bestaan er wel degelijk verschillen tussen AES/EBU en S/PDIF.

 

Bronnen:

“The AES/EBU digital audio signal distribution standard”, Broadcastengineering.com.

“AES/EBU Interface Standard”, EBU

“Interfacing AES3 and S/PDIF”, RaneNote, Rane Corporation

Stello U3 voorpagina

About the author

Peter Gelder

Peter Gelder is een enthousiast zelfbouwer van buizenversterkers. Daarnaast is hij actief in de weer met streaming audio. Het liefst in een zo hoog mogelijk resolutie.

  • Pierre De Duytsche schreef:

    Geachte
    Met de digitale dock van Cambridge Audio heb ik het volgende euvel. Geripte bestanden op de iMac in WAV klinken ok via mijn DAC (musical Fidelity) maar op de iPod geplaatst en digitaal doorgstuurd via dock naar dezelfde DAC via een optische kabel (69 euro, dus geen van de aldi) klinkt de muziek gewoon minder goed dan de originele CD die coaxiaal op dezelfde DAC is aangesloten. Kan ik het euvel verhelpen met een AESkabel te gebruiken of moet ik me er gewoon bij neerleggen dat WAVbestanden via iPod en dig. dock altijd minder goed zullen zijn. Of is het een software probleem?
    Winkeliers kunnen me niet helpen en zijn blijkbaar toch niet zo goed in die materie thuis.
    Dank voor opvolging

    Pierre De Duytsche

    • Ha Pierre,

      Je hebt twee dingen die de weergave van de iPod als bron minder ideaal maken. Ten eerste klinkt een Toslink optische connectie vaak al wat minder goed dan een coaxiale kabel. Daar kun je in dit geval weinig aan doen. Het tweede punt zit ‘m in de wijze waarop het digitale signaal uit de iPod wordt gedestilleerd. Daar is een destijds een handig trucje voor bedacht, al weer enige jaren geleden, dat voor een iPod betere resultaten opleverde dan via de analoge koppeling, waarbij de interne DAC van de iPod wordt gebruikt. Maar dat trucje om een digitale uitgang op de iPod te krijgen geeft weliswaar verdienstelijke resultaten te horen, in vergelijk met een ‘echte’ digitale bron via een een pc of Mac of zoals jij merkte, je CD speler komen de tekortkomingen snel aan het licht.

    • Hallo Pierre,

      Ik heb zelf geen ervaring met het iPod dock van Cambridge en kan dus niks over de kwaliteit daarvan zeggen.

  • AcvB schreef:

    Hallo,
    Heel lang geleden heb ik ooit een SPDIF kabel van Siltech gekocht de HF9-G3. Heel vreemd staat op de kabel AES/EBU 110 ohm. Nu kan ik me niet indenken dat een kabel veel uitmaakt bij de weerstand maar daar gaat het niet om.
    Mijn SPDIF van mijn DAC ging stuk, maar ik kon wel de AES/EBU gebruiken, en de winkel was zo vriendelijk om de kabel om te bouwen naar AES/EBU want de kabel heeft toch 3 aders. Inmiddels wil de kabel weer terugbouwen naar SPDIF maar ik zou niet weten hoe ik de 3 aders moet aansluiten. 2 neg, 1 pos?, gewoon 2 ? 1 niet, 1 zwevend ? Ik heb wel de firma al gemaild maar die hebben nog niet geantwoord. Dus ik dacht ik probeer het ook gewoon hier. (Geen verwijt aan de firma) Alvast bedankt en vriendelijke groeten, Sjoerd

    • Hallo Sjoerd,

      Als je aan beide kanten een cinchstekker wilt solderen pak je één van de binnengeleiders voor de signaalpin en de andere samen met de afscherming voor de massa.
      Bij een XLR aansluiting is 1: massa, 2: ‘positief’ en 3: ‘negatief’.

      • AC van Beuzekom schreef:

        Bedankt, ik had nog eichmann pluggen liggen, beetje pielen maar ik heb nu weer een mooie S/PDIF
        kabel.
        gr,
        Sjoerd

  • ronald danielse schreef:

    Goedendag, Ik zoek een optische kabel voor mijn oude CD960 cd-speler van Philips. Op de speler zit een optische uitgang. Deze ziet eruit als een busje van 6 mm buitendoorsnede met schroefdraad en een binnenopening van 3,5mm. Een toslink past er dus niet op en een mini-toslink wel maar kan niet diep genoeg. Had Philips in die tijd een eigen standaard?

    • Wim J schreef:

      Dat is de GLASS-verbinding, een kwalitatief betere optische verbinding dan de TOSlink. echter het aantal DAC’s wat dergelijke input heeft is eerder beperkt.


  • >