Audio Creative GrooveMaster platenspeler arm (deel 1)
‘Transcription’ toonarm
Een andere naam die je wel eens tegenkomt voor platenspelerarmen van deze lengte (12”) en langer is de term ‘transcription tonearm’. Het is een verzamelnaam voor toonarmen die in het vinyl tijdperk door studio’s en radiostations werden gebruikt. Deze armen blinken uit in hun eenvoud en door het gemis van allerlei opsmuk en instelmogelijkheden. Door het gewicht van dergelijke armen, waren ze vooral geschikt voor eveneens zware, ‘stijve’ elementen met een relatief hoge naalddruk (> 2 gram). Denk hierbij aan de Denon DL103 en Ortofon SPU elementen. Deze elementen hebben allemaal een zogenaamde lage compliantie. Wat dat precies is, leg ik straks even uit.
EMT, Frank Schröder en Thomas Schick
Er is natuurlijk al erg veel keus in toonarmen op de markt. Mooie merken met een uitzonderlijk goede reputatie zijn er genoeg. Denk aan de al eerder genoemde oudgedienden zoals Ortofon en EMT. Deze jongens hebben hun sporen al lang verdiend in de (pro) audiowereld. Daar is niets mis mee en deze merken maken ook zeer goede producten. Maar met prijzen vanaf 1500 euro tot 4000 + euro, zijn ze voor veel vinyl liefhebbers alleen geschikt om er naar te kijken. En dan bedoel ik niet op hun eigen platenspeler, maar al likkebaardend en kwijlend in magazines en op beurzen.
Naast EMT en Ortofon zijn er de laatste jaren nog wat meer spelers op de markt gekomen.
Schröder Reference
Een arm die ik al een keer zelf gebouwd heb is de Reference toonarm van Frank Schröder. De toonarmen van Schröder zijn gebaseerd op een lagering door middel van twee neodym magneten. Een erg mooi ontwerp, maar wat een draak van een toonarm om af regelen.
Deze toonarm is zeker geen beginners project en al helemaal geen ‘doe het zelf’ arm. Overigens zijn er talloze platenspeler liefhebbers en hobbyisten mee bezig om met dit principe een ‘eigen’ arm te maken. Als je op het forum van www.diyaudio.com zoekt, vind je veel ‘draden’ met prachtige DIY projecten die gebaseerd zijn op het magneet principe van Frank Schröder. Het leuke is dat Schröder niet de beroerdste is, om de zelfbouwers hierin volledig te ondersteunen. Het is de moeite waard dit forum eens te bezoeken. Zeer leerzaam, kan ik je zeggen.
Thomas Schick
Een paar jaar geleden kwam er nog een interessante toonarm op de markt. Een 12” toonarm van Thomas Schick. Eenvoudig opgebouwd en klankmatig erg goed. Binnen de kortste keren werd deze arm een geliefd hebbeding. Thomas Schick heeft deze armen jarenlang in zijn schuurtje gebouwd met een oplage van 2 stuks per maand. Met een wachtlijst van 2 jaar werd het Schick volgens mij ook duidelijk, dat hij dat niet meer in zijn schuurtje kon behappen. Als ik het nu goed inschat, laat Schick zijn toonarmen nu ook door derden produceren. Wij hebben deze arm een tijdje geleden al in huis gehad. Destijds op een fraaie PTP/Lenco platenspeler en waren daar zeer over te spreken. Maar ja, met een aanschafprijs van ruim 1600 euro, die je er op dit moment voor moet betalen, praten we hier dus ook over serieus geld.
De Schick arm is volledig gebaseerd op een toonarm die je ook terug vind op een legendarische Telefunken PS-80 studioplatenspeler, die je hiernaast ziet. Met dank aan Stefano Pasini, voor de fraaie foto, die op zijn site te vinden is. Een website waar je een collectie van prachtige studioapparatuur vindt uit vervlogen tijden vind. Uiteindelijk is deze arm ook de opstap geweest naar het ontwikkelen van de Audio Creative MB-12
mooi verhaal!
Indrukwekkend project! Petje af hoor, dit is hoogwaardige arbeid! Ik ben zeer benieuwd naar het vervolg van dit artikel.
Mijn loopwerk zit met smart te wachten op zo’n fraaie arm!
Wanneer komt de MB-12 diy kit beschikbaar?
Briljant!!! So good to read this, you even got a following in the UK! An ex-clog and Cheesehead born in Gouda.
Boeiend artikel Marco,
Wat kan jij netjes werken!
Ik kijk uit naar het vervolg en om jou arm te plaatsen op mijn Clear Audio level two.
Ziet er goed uit, ga ik nauwlettend volgen.!
Ben nieuwsgierig naar het vervolg. Het ziet er in elk geval prachtig uit.
Marco ziet er veel belovend uit, is er een mogelijkheid om een bajonet koppeling ala SME en Jelco op de arm te monteren ipv een vaste headshell? Dan zou ik nl ook mijn SPU met deze arm kunnen gebruiken.
Hallo Ronald,
Er zijn plannen om dit voor elkaar te krijgen. Of dit lukt, weet ik nog niet.
Het lastige is dat deze aansluitingen niet los te koop zijn.
Op dit moment zijn we druk bezig met de voorbereidingen voor het laten frezen van de eerste serie.
De mogelijkheid voor een eventuele bajonet/SME aansluiting wordt dan meegenomen.
Hoi Ronald en Marco
Misschien is dit iets om over na te denken.
http://www.lencoheaven.net/forum/index.php?topic=7761.0
http://www.ebay.fr/itm/NOS-SME-3012-Original-Headshell-Socket-/120848696627?pt=Turntable_Parts_Accessories&hash=item1c2324c533#ht_1646wt_982
Het maakt de arm wel meteen € 105,- duurder.
Hallo Dirk,
Klopt. Die had ik ook al gevonden. Probleem is alleen dat dit een enkele NOS connector is.
Ik wil graag meerdere, nieuwe kopen.
Er wordt aan gewerkt.
Heeft Jelco de SME connectoren niet los te koop? Ik neem aan dat de lift er ook vandaan komt?
Dag Marco;
Mooi opgezet verhaal over het bouwen van een toon-arm. (D)ick ben benieuwd hoe het geheel ga klinken. Persoonlijk vind ik de afwerking een bijkomstige zaak, tenzij dat je wil gaan verkopen. In veel gevallen is ” gelikt er uit zien” voor de commercie belanreiker dan de ” rest” Ik blijf met belangstelling je vorderingen volgen.
Hallo Dick,Dank voor je compliment. Ik ben het met je eens dat ‘looks’ niets bijdragen aan de performance.
Maar als ik dan toch bezig ben, moet het er wel een beetje strak uitzien 😉
Mag ik zo vrij zijn om te vragen naar je vorderingen w.b. je nieuwe pickup-arm ?
Beste Marco,
Indrukwekkend verslag, ziet er heel mooi uit! Zelf ben ik bezig met een totaal ander project niet audio gerelateerd (voor de studie). En ben hiervoor opzoek naar hoogwaardige lagers met lage tolerantie speling en hoge mate van weerstand vrij draaien. Kwam daarbij via Google op jouw verslag, graag zou ik wat meer info willen over de lagers die jij gebruikt in je platenspeler arm.
Bedankt en met vriendelijke groet,
Kees
Hallo Kees,
Dat mag zeker en ik heb daar geen enkel geheim over.De lagers die ik gebruik zijn semi keramische lagers met een specificatie van ABEC 7. Dat is de op één hoogste tolerantie. In een toonarm hebben we natuurlijk niet te maken met enorm hoge snelheden, waar deze lagers eigenlijk voor zijn gemaakt. Ik heb dan ook het lagervet verwijderd en het vervangen door een siliconenolie met een zeer lage viscosteit. Beter kan ook nog. Dan kun je volledig keramische lagers gebruiken. Die hebben ook geen smering nodig en zijn onverslijtbaar. In de platenspeler arm is niet zozeer de snelheid van belang maar de aanzetkracht om de arm te laten bewegen. Uiteindelijk moet het de naald, de cantilever, deze totale arm in beweging zetten.Hoe lager de aanzet snelheid is, des te makkelijker speelt de toonarm. Beide lagertypen kun je gewoon op Ebay bestellen in nagenoeg elke maat die je nodig hebt.
Als machinaal metaal bewerker én al 50 jaar hifi enthousiast volg ik de diy projecten met grote belangstelling. Dank voor het mogen meekijken in de ontwikkeling van de diverse projecten maar met name de GrooveMaster.
Marco,
Bedankt voor je heldere uitleg, ga gelijk mijn Ebay zoektocht starten naar semi keramische lagers.
Ik hou je bouwverslag in de gaten!
Bedankt
Ik klink misschien wat ongeduldig (ben ik ook :-), maar is er inmiddels al wat meer bekend?
B.V. Wanneer volgt de uitlevering, wat is de prijs met en zonder SME aansluiting etc..
Gr.
Ronald.
Ha Ronald,
Het duurt idd wat langer dan gedacht. Er waren wat technische problemen die een betere oplossing nodig hadden.
Die zijn er inmiddels en de eerste 8 toonarmen verwacht ik binnen twee weken terug van het freesbedrijf. Je hoort het zodra we klaar zijn…
Nog even geduld 😉
Hallo Marco,
Ik heb ook interesse in een arm als die leverbaar is, mijn Lenco project naar jouw voorbeeld vordert gestaag.
Groeten,
Robèrt
Hallo Marco,
Hoe heb jij het gaatje in het neodymium magneetje van de Schroeder arm gemaakt?
Groet,
Jan