Harbeth Loudspeakers show Multifoon

Harbeth Loudspeakers show Multifoon

Een goede stemweergave als uitgangspunt…

Eén van de redenen waarom de BBC zelf luidsprekers ging ontwikkelen had te maken met het feit dat op de markt verkrijgbare luidsprekers niet in staat waren om de menselijke stem voldoende natuurgetrouw weer te geven. Ter illustratie vraagt hij Trevor Butler om een stukje voor te lezen uit de Harbeth folder. Aansluitend vertelt hij dat het hem steeds opnieuw weer verbaast dat recensenten in hun recensies altijd muziekstukken gebruiken ter illustratie van hun bevindingen terwijl er nooit iets te lezen is over gesproken woord. Hij vindt dat een recensent zelf opnamen zou moeten (laten)maken van een referentiestem en die zou moeten gebruiken. Hij geeft zelfs een tip op welke wijze de beste opname kan worden gemaakt.

Harbeth Loudspeakers show Multifoon (2)Volgens hem kan een optimale kwaliteit worden bereikt wanneer de stem van de persoon opgenomen wordt terwijl hij in een korenveld staat. Op het moment dat hij het zegt maak ik voor mezelf een ‘mental note’, terwijl ik me tegelijkertijd bedenk dat ook ik niet verder kom dan het beluisteren van de stem van Jean Cockteau, wanneer hij fungeert als verteller in Igor Stravinsky’s ‘L’Histoire du Soldat’. Maar die beluister ik zeker niet regelmatig.

Terwijl ik probeer te bedenken welke stem ik dan zou willen gebruiken – Alan gebruikt opnamen van mensen die hij goed kent zoals die van zijn kleindochter – is Alan al bezig met het afronden van zijn verhaal.

Het merendeel van de genodigden gaat zich nu verspreiden over de twee luisterruimen om wat muziek te gaan beluisteren. Degenen die achterblijven in de grote luisterruimte kunnen genieten van muziek via de M 40.2 referentiemonitor van Harbeth die aangesloten staan op een ASR Emitter 2 geïntegreerde versterker, waarbij PS Audio de bron levert. Op een bepaald moment zullen de M 40.2 vlaggenschepen worden vervangen door de kleine P3 ESR monitoren. In de kleinere luisterruimte staan de 30.1 monitoren van Harbeth opgesteld. Zij zijn aangesloten op elektronica van Accuphase. Heel even besluit ik om de grote set te beluisteren waarbij ik geniet van de muzikale klank van de Harbeth’s en de kwaliteiten zoals ik die ken van de ASR Emitter 2.

Alan’s Logboek

Al snel besluit ik echHarbeth Loudspeakers show Multifoon (7)ter om mijn aandacht op Alan Shaw te richten. Uit verhalen ken ik hem als een uiterst zorgvuldig te werk gaand ontwerper en ik ben eigenlijk heel erg benieuwd naar het logboek dat hij bij zich heeft. Op mijn verzoek gunt hij me een blik in zijn aantekeningen waarbij hij aangeeft wat het project was waar hij destijds, circa tien jaar geleden, mee bezig was. Het blijkt te gaan om de ontwikkeling van de woofer van de P3. Waarbij een woofer van KEF, met vergelijkbare diameter, model stond.

Tijdens het gesprek blijkt meerdere malen hoeveel bewondering hij heeft voor de destijds bij het merk KEF aanwezige technische kennis. Terwijl hij enthousiast vertelt laat ik mijn ogen over de regels, de tekeningen, curves en foto’s glijden. Waarbij ik me verbaas over de nauwgezetheid en het eindeloze geduld waarmee zijn werk gepaard gaat en ging.

Intensief proces

Harbeth Loudspeakers show Multifoon (8)Wanneer ik dat benoem geeft hij toe dat het erg veel werk is geweest en dat hij niet zeker weet of hij een dergelijk intensief proces nogmaals binnen die tijdspanne op zou kunnen brengen. Hij heeft het dan over een periode van een half jaar waarin hij zich richtte op het vinden van de juiste samenstelling en de juiste breedte van de soepele rubber rolrand van de woofer.

Als voorbeeld noemt hij de temperatuur waarop het materiaal optimaal functioneert. Zijn speakers worden wereldwijd en dus in uiteenlopende klimaatzones verkocht. In al die verschillende gebieden moet de P3 ESR goed functioneren en hij toont me foto’s van de tentconstructie die hij bij het testen gebruikte om te achterhalen welke rubbersoort het best zou voldoen bij een temperatuur van 23,5 graden.

Foutje?

Harbeth Loudspeakers show Multifoon (6)Alan verdeelt zijn tijd tussen enerzijds bureauwerk te midden van zijn medewerkers en anderzijds individueel onderzoek, ontwerp- en ontwikkelingswerk. Wanneer hij met dat laatste bezig is dan doet hij dat onafgebroken gedurende een periode van zes maanden waarin hij zich terugtrekt in een grote schuur waar hij ongestoord kan werken. In zo’n periode werkt hij dan ook ’s avonds vaak (veel) langer door dan gepland.

Het was tijdens zo’n avond dat hij onbedoeld, en waarschijnlijk mede door een toenemende vermoeidheid, een grote vordering maakte bij het ontwerpen van de SHL 5 Plus. Vlak voordat hij naar huis ging wilde hij nog een aanpassing in het filter maken. Toen hij vervolgens ging luisteren week het geluid sterk af van datgene wat hij verwacht had te zullen horen. Hij zag zijn ‘fout’ en besloot om het zo te laten tot de volgende ochtend en het dan te wijzigen.

In zo’n geval maakt hij normaliter een aantekening voor hij naar huis gaat maar ditmaal vergat hij dat. De volgende ochtend vergat hij eveneens om het te veranderen. Pas later op de dag bemerkte hij zijn ‘fout’ opnieuw, maar alvorens het aan te passen besloot hij nog eenmaal te luisteren. Ditmaal sprak het ‘andere’ geluid hem dermate aan dat hij besloot om er een week lang naar te luisteren en daarna een beslissing te nemen. Na de week werd de ‘fout’, die zo belangrijk bleek te zijn voor het kenmerkende geluid van de SHL 5 Plus, geïntegreerd in het ontwerp en later werd hij ook toegepast bij het ontwerpen van de M 40.2.

Productieproces

Op mijn vraag of hij momenteel ook aan een nieuw luidsprekerontwerp werkt krijg ik als antwoord dat hij nu weer in een periode zit waarin hij zich richt op het leiding geven aan zijn bedrijf. Het blijkt dat de M40.2 een groter succes is dan aanvankelijk voorzien werd. Enerzijds is hij daar erg blij mee, anderzijds zorgt het binnen het relatief kleine bedrijf momenteel voor grote problemen omdat er vier maal zoveel tijd zit in het bouwen van een paartje M40.2’s als in het fabriceren van een setje P3 ESR luidsprekers.

We raken in een geanimeerd gesprek over (on) mogelijkheden in de huidige productielijn en dat schept de ruimte om ten tweede male te beginnen over een nieuw luidspreker ontwerp. Er ontvouwt zich een discussie over luidsprekermodellen met verschillende vormen en gemaakt van verschillende materialen waarbij Alan om diverse redenen qua materiaal vasthoudt aan de houten constructie zoals hij die nu ook gebruikt. Enkele bezoekers worden aangetrokken door de discussie en mengen zich in het gesprek waarmee het nog levendiger wordt. Harbeth Loudspeakers show Multifoon (4)

Afscheid

Al snel blijkt dat van dit groepje iedereen vindt dat Harbeth zich moet beperken tot de huidige lijn en deze niet aan moet vullen met van deze lijn afwijkende modellen. Dit lijkt uiteindelijk de slotconclusie te zijn want inmiddels heeft de klok gestaag doorgetikt en wordt het tijd om aan deze bijeenkomst een eind te maken. Pas wanneer ik afscheid heb genomen van Alan, Trevor, Leen, Han, Ronald, Jan en Olaf realiseer ik me dat ik nog nauwelijks naar de beide opgestelde sets geluisterd heb. Tegelijkertijd bedenk ik me dat ik de diverse modellen ongetwijfeld in de toekomst wel weer tegen zal komen op andere shows in den lande.

(foto’s: Olaf Oosterlee)

Harbeth
Multifoon

Jan de Jeu

Jan is een echte rot in het vak wat betreft muziek en muziekrecensies. Eigenlijk is hij zijn hele leven al bezig met muziek. Jan is ooit begonnen als gitarist. De voornaamste reden was om in de smaak te vallen bij de meiden. Toen hij zijn eerste vrouw ontmoette hing hij zijn gitaar aan de wilgen. Mission completed. Muziek bleef echter op de voorgrond en Jan richtte zich met name op het verbeteren van de kwaliteit van zijn stereo systeem. Sindsdien is hij bezig met het optimaliseren van de klank waarbij hij zich richt op het zo natuurlijk mogelijk laten klinken van menselijke stemmen en akoestische instrumenten. Jan heeft al voor veel bekende magazines audio reviews geschreven en publiceert nu onder andere voor het bekende Engelse webmagazine ‘the Ear’

One thought on “Harbeth Loudspeakers show Multifoon

  • 01 juni 2016 om 12:15
    Permalink

    Leuk verslag en Harbeth speakers zijn geweldig, heb destijds bij BBG in 2015 zelfde soort gebeuren mogen meemaken.
    Respect voor dhr. Shaw die zijn schaarse tijd vrijmaakt om dit bij te wonen en zijn aanhangers te woord wil staan.
    Goed ook om Harbeth dealernetwerk zo gestaag uitgebreid te zien worden, dit merkt verdient het.

    Beantwoorden

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.