ZZT: Het vergeten pareltje van de Eighties

Op 7 september 1979 verschijnt een single die een voorbode blijkt te zijn voor wat ons het volgende decennium te wachten zou staan. Video killed the radiostar van The Buggles voorspelde wat met de komst van MTV waarheid werd. Maar ook de productie van het nummer is een aankondiging van een grote verandering. The Buggles bestonden uit Geoff Downes (Later Asia) en een bassist/zanger met een net iets te grote bril, Trevor Horn. Trevor HornHorn zou uitgroeien tot een producer die de jaren 80 muzikaal kleur zou geven. Om zijn creaties een thuis te geven begint hij in 1983 samen met zijn vrouw en de journalist Paul Morley het platenlabel Zang Tumb Tuum (ZTT).

Ondertussen is er in Duitsland, om precies te zijn in Düsseldorf, een band aan de weg aan het timmeren luisterend naar de naam Propaganda. In 1983 vraagt de zangeres van de band, Susanne Freytag, Claudia Brücken om Propaganda te komen versterken. Freytag en Brücken kennen elkaar van de band The Topolinos waar ze samen in zongen. Het is Paul Morley die de band ontdekt en ze een contract aanbied bij ZTT.

Propaganda

Op het moment dat Propaganda naar Engeland komt staat ZTT nog in de kinderschoenen. Door het onverwachte succes van Frankie goes to Hollywood is er nauwelijks tijd om aan het werk te gaan. Trevor Horn besluit de productie van de nieuwe single en het album over te dragen aan zijn rechter hand en studio engineer Stephen Lipson. Lipson is een gitarist die zich opwerkte tot een autoriteit achter de knoppen van de mengtafel. In 1976 startte hij zijn eigen studio met als grootste hit het album Fickle Heart van Sniff ‘n’ Tears met daarop de monsterhit Drivers Seat. Na een keer gebruik gemaakt te hebben van de studio van Trevor Horn ontstond een hechte samenwerking.

PropagandaIn april 1985 komt de single Duel uit en zal het meest herkenbare nummer van de band blijven. Het duurt nog 3 maanden voordat het album a secret wish verschijnt. Samen met Welcome to the Plessuredome van Frankie goes to Hollywood is dit het grootste succes voor ZTT. De volgende single is P. Machinery, die doet het vooral buiten Engeland heel goed. Het nummer wordt zelfs gebruikt in de televisie serie Miami Vice.

Al gauw wordt het stil rond Propaganda. De reden blijkt een advocaat uit Londen die de band er op wijst dat ze met hun huidige contract bij ZTT nooit een cent zullen verdienen. Of dit werkelijk zo was is onduidelijk. De band besluit over te stappen naar Virgin maar Claudia Brücken verlaat de band en blijft bij ZTT.

Claudia Brücken + Thomas Leer = Act

Het is ondertussen 1987 als Claudia Brücken de Claudio Brücken en Thomas Leerstudio in gaat met de Britse muzikant Thomas Leer. Ze vormen een duo onder de naam Act. Leer speelde in de begin jaren 70 in diverse experimentele bands. Om daarna gefascineerd te raken door de punk en later de synthpop en Krautrock uit Duitsland. In 1978 komt er een single uit die hij geheel zelf financiert maar succesvol is het nummer Private Plane niet. Na een EP en een aantal uitgaven op 12 inch komt er pas in 1985 een volledig album van hem uit.

Er wordt behoorlijk wat studiotijd vrij gemaakt. Dit komt ook door de manier waarop het album is opgenomen. Nu gemeengoed maar toen vernieuwend en in de kinderschoenen. Bijna alle muziek op het album komt niet van echte instrumenten maar van samples en synthesizers. Dit was iets waar Trevor Horn en Stephen Lipson al enige ervaring mee hadden opgedaan tijdens het experimentele project Art of Noise. Groot verschil is alleen dat met de Art of noise voornamelijk gebruik werd gemaakt van een bijzonder instrument, de Fairlight. De eerste echte serieuze sampler.

FairlightTijdens de opname sessies met Act werd gebruikt gemaakt van een computer waarop meerkanaals opgenomen kon worden. Er werd ook gebruik gemaakt van MIDI, een techniek die Roland een paar jaar daarvoor introduceerde. Midi is een afkorting die staat voor Musical Instrument Digital Interface en werd ontwikkeld om synthesizers met elkaar te laten communiceren. Voor eerst werden synthesizers aangestuurd door een computer. Maar realiseer je ook dat je niet zoals nu ‘even’ een cd’tje met software koopt. Er was nog niet eens computer met een beetje gebruikers vriendelijke interface. Alles werd zelf ontwikkeld.

Het was zo bijzonder dat de BBC er, in hun tegenhanger van “de wondere wereld”, aandacht aan besteedde. Wel met een iets vlottere presentator.

 

Evert Aaij

Evert is een gepassioneerd muziek liefhebber en heeft een brede kennis van vinyl en klassieke platenspelers.

Eén gedachte over “ZZT: Het vergeten pareltje van de Eighties

  • 20 december 2013 om 18:26
    Permalink

    Dank je wel Evert. Trip down to memory lane… Producties van ZTT waren toch wel ‘de bom’ in mijn tienerjaren. Ik wist de reden niet waarom Propaganda toen uit het beeld verdween, nu wel.
    Nog steeds luister ik zo nu en dan naar ‘a secret wish’.

    Beantwoorden

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *